Bugün fırsatını bulup biraz ekşi sözlüğe bakınayım dedim, gördüğüm başlıklardan biri, önce birkaç entry, kısa sürede onlarca entrysiyle gülme krizine soktu beni. Hem “Apple ürünü aldım coolum” havası yapan beyinsiz Apple müritlerine olan nefretimden sanırım, hem de görüntünün komikliğinden bir yerlere kaydedeyim, kaybolmasın dedim, ileride olur da  birşey için ekşiyi eleştirecek olursam da kendime bu “önemli eseri” bana ulaştırdığı için teşekkür notu eklemeyi hatırlatayım. Unutmadan, ekşi entryleri olduğu için hepsi oldukça ağır argolar içeriyor:

Herşeyi başlatan o entry:

az once 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla siparis ettigim. elin almanyasinda türk müsteri temsilcisine denk gelmek sabah sabah almanca kasmami engelledi. ücreti olan 1317 dinariyi de havale ettikten sonra elimden gelen tek sey beklemek. kendimi nintendo wii icin bekleyen cartman gibim hissediyorum…

Ve başlıyoruz, her bir satır ayrı bir entry, hepsi arka arkaya:

• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla sipariş ettiğim, ama bunun ben hariç kimsenin sikinde olmadığı alet.
• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla sipariş edecekken, telefona 3 aydan beri kontör yükleyemediğimi hatırlayıp, almaktan vazgeçtiğim alet.
• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla sipariş ettiğim, ancak benim boşa yaktığım oksijen miktarını değiştirmeyecek alet.
• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla sipariş edecekken vazgeçtim, apple’ın kendisini alayım dedim. gittim iki kilo elma aldım, hem bünyeye faydalı da…
• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla sipariş ettiğini sanan birisi yanlışlıkla bizi arayınca fena kafa bulduk. hatta almanca beklerken türkçe konuştum filan acayip afalladı.
• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla sipariş edecekken, ayfonumun sarjı bitti. almaktan vazgeçtim.
• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini güvercinle sipariş ettiğim. teknolojiden uzak olduğumu anladıklarından, ürünü göndermediler. “o dinar’ı beğenmediyseniz, afyon dinarı yollayayım” diye espri yaptım. cem yılmaz konuşmaya başladı telefonda, “nasıl benim esprimi çalarsın?” dedi. dedim “atayım 1 milyon dolar kapa çeneni.” kötü bir rüyaydı. farenjitin yan etkileri galiba.
• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla sipariş ettiğim. sonrada bunu duyurma ihtiyacı hissettim. çünkü ben ezik bir malım. ayrıca iphone’um var herkez duysun. apple aldım çok havalı oldum.
• az once 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla siparis ettigim. ancak elin türkiyesinde alman müsteri temsilcisi denk geldi sabah sabah. insallah anlamistir ne siparis ettigimi derken lahmacunlar geldi
• az önce 13 inch 2.7 ghz i7 modelini almanca konuşmayı beceremeyen bir türke sattığım.. baktım bu hebele hübele ne dediği anlamıyor ordan çaktım köfteyi aha bu türk! enayiye 2.el macbook’u da kakaladım bi güzel 1300 gaymeye. ee ne demişler “türk türkü gurbette skermiş”
• az önce 2.7 ghz i7 modelini telefon ile sipariş ettiğim sirada, telefon ile görüştüğüm alman müşteri temsilcisinin ,ergenlik yıllarında seyrettığım porno filmlerdeki helganın küçük kız kardeşinin sesine çok benzediğini hatırlayıp irkildiğim, sonrada 25 cm lik , öhöö pardon 13 inçlik sipariş ettim işte. çok büyük olmasın didim.
• az once 13 inch 2.7 ghz i7 modelini telefonla siparis etmediğim. almancam yok, 1317 dinarim hiç yok. pis bir fakirim ben, 5 yıldır aynı sony vaio notebook’umu kullanıyorum. bana 13 inch 2.7 ghz i7 al lan sözlük.
• az önce 143 inch 86.9 ghz i15 modelini telefonla sipariş etmek istediğimde “dalga mı geçiyosun lan itoğluit” cevabını aldığım ürün.
• az once gotume soktum.

Ahahah o kadar eğlendim ki bunları okurken, halen gülüyorum. Teşekkürler Apple, marka tapınıcılığı olabilecek en gudik yönleriyle tanıttığın için, ve tabii ki Ekşi Sözlük, günüme renk kattığın için.

İlgili Yazılar:

• Eylül/Ekim/Kasım’da yepyeni oyunlar
• Digital: A Love Story
• Korsanı Marijinalize Etmek
• Sennheiser CX300-II Precision İncelemesi
• Sony Ericsson MBW-150, N900 üzerinde OpenWatch İncelemesi

Daha önce SE MBW-150 Executive incelemesi yapmıştım, Engadget’da bu sıralar ardı ardına yeni saatler görünce hepsini derleyip ufak bir özet çıkarmak istedim, unuttuklarım ya da bahse değer görmediğim ürünler olmuş olabilir, altına yorum olarak girebilirsiniz. Bulabildiğim farklı saatleri tanıtmaya çalıştım, aralarında telefonla beraber, yarı-ayrı veya tamamen kendisi telefon gibi çalışan modeller mevcut, benim daha çok önerdiklerim Sony Ericsson olanlar, SE bu işi uzun süredir yapıyor ve ortaya becerikli ürünler çıkartıyor, tabii yazıyı okuduktan sonra kararı yine kendiniz vereceksiniz

SE MBW-150 Executive Edition
En üste bunu aldım çünkü bunu kullanıyorum Detaylı bir incelemesini zaten yapmıştım, özete dahil etmek gerekirse; MBW-150 hemen her telefonla uyumlu Bluetooth mesaj/arama/bilgi gösterme, arama reddetme,  medya oynatıcı yönetme (durdur/çal/ses),  şarkı bilgileri, senkronlu dijital saat/tarih, titreşimli uyarı, suya dayanıklılık, hırsız alarmı gibi özelliklere sahip çok şık bir kol saati, yaklaşık 7+7 gün batarya süresine sahip ve Executive dışında iki farklı modeli daha mevcut. Üstelik ekranında istediğiniz her metni gösterebildiğiniz için telefon üzerinde geliştirdiğiniz uygulamalarla işlevler arttırılabiliyor, farklı MBW-150 bağlantı yazılımları farklı ve ekstra işlevler bulundurabiliyor. (Uygulama başlatma,API,Değiştirilebilir Ana Ekran,Batarya Gösterme). Fiyatı Amazon’da 210 TL.

Sony Ericsson LiveView
Muhtemelen bu listedeki en kapsamlı özelliklere sahip bu ürün aslında tam bir saat değil, ancak yanında gelen bandıyla bir saate çevrilebiliyor, maalesef bu band pek tarz sahibi bir görüntüye de sahip değil. Fonksiyonları arasında RSS,Twitter,Facebook,Takvim eklentilerle geliştirilebilme, medya kontrolü, titreşim, telefonu bulma gibi ilginç özellikler var, eklentilerle eklenebilen özellikler arasında Hava Durumu, Gmail, Sahte Arama mevcut ve daha fazlasının eklenmesi de muhtemel. Ekranı maalesef sürekli saati göstermiyor ve bekleme moduna geçiyor, batarya da yalnızca bir kaç gün idare edebiliyor. LiveView şimdilik sadece belirli cihazlarla çalışıyor ve karmaşık yapısından dolayı da yakın gelecekte desteği artacak gibi durmuyor. Özelliklerinin yanında bir çok eleştiri de alan LiveView, yine  de ilgi çekici bir ürün, Engadget üzerinde yeterince detaylı bir incelemesi de mevcut.  Fiyatı ise sadece 90 dolar.

iPod Nano
Aslında bir mini müzik çalar olan iPod Nano, saat olarak kullanılmasını sağlayan kemerler piyasaya sürüldükten sonra kısa süre içinde ilginç bir alternatif haline geldi, tabii bunda üstünde Apple yazan her şeyi satın alan kitlenin de etkisi yadsınamaz. iPod Nano, diğer bir çok akıllı saatin aksine Bluetooth üzerinden bildirim, uzaktan yönetim gibi fonksiyonlara sahip değil, saati sürekli gösteremiyor ve genel akıllı saat fonksiyonlarına sahip değil, ancak “saat” uygulamasına sahip olmasını bir artı kabul edebiliriz. Bunun yanında 8~16 GB kadar alana sahip, müzik/resim oynatabiliyor (doğal olarak), dokunmatik ekranlı ve aslında Apple %99 ihtimalle asla kullanmayacak olsa da (iWatch yapıp satmak varken) epeyce bir potansiyele de sahip. 8 GB’lık sürümü 140 dolara Amazon’da satılan bu ürünü, tüm popülaritesine rağmen ölecek derecede taşınabilir müzik çalara ihtiyacınız yoksa ve arada saat de yaparım demiyorsanız pek öneremiyorum, 140 dolara öküz alırız, iPod Nano’dan da güzel görünür.

LG Prada Link

LG’nin Prada II ile birlikte kullanılmak üzere çıkardığı (smartwatchm uygulaması ile şuan WinMe gibi sistemleri de destekleyen) Prada Link, hakkında fazla konuşulmayan ancak hoş bir akıllı saat. Özellikleri arasında, Arama gösterme, Arama kaydı, SMS gösterme, Alarm, Dünya Saati, Kronometre ve 120x56px ekran mevcut, ayrıca titreşim, sesli uyarı ve deri band da yanında geliyor. 2 Gün Batarya süresi can sıkıcı derecede az ve ürün saatten başka her şeye az çok benziyor olsa da, tarz sahibi bir geek için alınabilir. Fiyatı maalesef özelliklerinin çok üstünde, tam 250 dolara Amazon ‘da alıcı buluyor. (Ya da muhtemelen o fiyata alıcı bulamıyor..)

Swap Rebel

Swap Rebel, adı pek duyulmamış ve yeni çıkan bir kol saati/telefon melezi. Görünümü pek de şık olmayan (kişisel kanaatim: berbat) bu saatin özellikleri ise epey etkileyici, diğer akıllı saatlerin aksine quad-band GSM sunuyor olması önemli (ancak okula telefon sokmaya çalışma yaşını geçtiyseniz çok da değil), USB portuna sahip, 1.46 inş renkli dokunmatik ekran,  kamera gibi özelliklerin yanında MP3 ve MP4 de oynatabiliyor, ancak hafızası sadece 2GB. Tabii bu alan microSD üzerinden arttırılabiliyor.  Saatin aynı zamanda FM Radio, Bluetooth kulaklığa ses gönderme gibi özellikleri de mevcut. Dizaynı oldukça kötü ancak telefon olma, FM Verici, Kamera gibi özellikleriyle sıyrılan bu saat yaklaşık 300 dolara mal oluyor.

Sonuç olarak, saatlerin hepsi hoş, tercih etmek ise size kalmış. Bazıları telefonla bağlantılı çalışırken bazıları tamamen ayrı, hatta kendileri birer telefon olarak çalışabiliyorlar. Ben daha “etkili” bir görünüşe ve istediğim fonksiyonlara sahip olduğu için MBW-150 kullanıyorum, ancak daha kompleks saatler isteyen kullanıcılar şanslarını LiveView’da deneyebilirler, ancak daha sonra kötü sürprizler yaşamamak için mutlaka Engadget incelemesini dikkatle okumalısınız. Yine daha çok “saate benzeyen” ancak daha geniş ekranlı Prada Link gibi geniş ekranlı alternatifler de mevcut, ancak Prada Link’in yüksek fiyatı herkes için ideal olmayabilir. Yine Swap Rebel kötü bir saat ancak pratik bir telefon olabilir.

Bunlar dışında çin malı video gösteren ya da GSM özellikli ancak vasat saatler de mevcut, bunları listeye dahil etmedim, zira hepsini gittigidiyor ‘da bir aramada bulabilirsiniz ve büyük bir çoğunluğu aldığınıza değmeyecektir. İmkanınız varsa bu saatlerin oldukça pratik ve hayatınızı çok daha kolaylaştırdığını söyleyebilirim, fiyat aralığı $90 ~ $300 arasında değişiyor, ancak ürünlerin kaliteleri fiyatlarıyla doğru orantılı da değil, bu noktada yukarıdaki özetlere bakmanız ve almaya karar verdiğiniz ürünün mutlaka incelemesini okumanız gerekiyor.

İlgili Yazılar:

• YouTUBE’ye 2.ci Dava
• Logitech Servis Deneyimim
• NVIDIA 180.06 BETA Sürücüsü
• Digital: A Love Story
• İyi ki doğdun Darwin!

SE MBW-150, basitçe, üzerinde ufak bir ekranı bulunan oldukça hoş bir analog saat diyebiliriz, elbette bu ekranı sayesinde aynı zamanda dijital bir saat de. Bluetooth üzerinden başka cihazlara bağlanıp, epey bir iş görebiliyor, ayrıntılarına birazdan gireceğim. Bu başka cihazlar arasında; Sony Ericsson telefonlar, Maemo, Android, Windows Mobile, Blackberry, PalmOS, Windows ve Linux kurulu bilgisayarlar da var, Symbian üzerinde de “ite kaka” çalışabildiği söyleniyor ancak OpenWatch yok Symbian için. iPhone sürümü ise şimdilik “düşünülüyor”muş ancak net bir sonuç yok.  MBW serisi, 150 olan erkekler, 200 olan bayanlar için. MBW-200′lerin teknik anlamda 150 ile bir farkı yok ancak çözünürlükleri daha düşük. MBW-150′ler de kendi aralarında 3 farkı editiona sahipler.

Bunlar da fiyat sırasıyla; Executive Edition, Music Edition, Classic Edition. Benim aldığım Executive Edition olduğundan bunu inceleyeceğim. Bunlar için sırasıyla Ciddi saat, Genç saati ve Dede saati (eheh) diyebiliriz. Executive’in Music’den farkı kayış kısmının metalik olması, rengi ve görünümü de Music Edition’a göre çok daha iyi görünüyor. Yine burada tabii ki zevkler ve renkler faktörü var. Executive Edition’un kayış kilidi “oturtmalı” şekilde ve herhangi bir biçimde kazara çıkmıyor. Ayrıca dış yüzü tamamen paslanmaz çelik. Executive Edition’u Amazon.co.uk ‘dan 90 pounda (210 TL) ve artı 20 pound kargoya, 1.5 haftada alabildim. Amazon.co.uk deneyimimi ayrı bir yazıda zaten yazacağım, belki siz bunları okurken ben onu çoktan yazmışımdır bile.

MBW-150′nin bazı özelliklerine bir özet geçersek, OpenWatch ile eşleştirdiğimiz bir MBW-150 şunları yapabiliyor:

• Mobil cihazla saat senkronizasyonu
• Dijital saat/tarih gösterme
• 30 metreye kadar suya dayanıklı
• Titreşimli uyarıya sahip
• SMS bilgilendirmesi ve SMSleri ekranda gösterme
• IM bilgilendirmesi ve mesajları ekranda  gösterme
• Aramaları gösterme (numara veya isim)
• Arama reddetme
• Medya oynatıcıyı kontrol etme (dur/başla,geri/ileri, ses kapat/aç)
• Medya bilgileri gösterme (sanatçı/eser)
• Okunmamış SMS/IM sayısı, Batarya bilgileri
• Cihazla bağlantı kopunca titreşimli uyarı. (Hırsız alarmı)
• Değiştirilebilir bilgi ekranları
• API

Aklıma gelenler (ve OW sitesinden kopya çektiklerim) bunlar. Buradaki en önemli şey elbette API. MBW-150, bilgileri aldığı yazılıma bağımlı çalıştığından onu her amaca hizmet ettirebilirsiniz. Biraz Python bilgisiyle ekranda tamamen istediğiniz şeyleri gösterebilir, farklı uygulamalar tasarlayabilir, bunları paylaşabilirsiniz de. Mesela OpenWatch’in Windows Mobile muadili olan smartwatchm ‘de GPS koordinat verici gibi ilginç “eklentiler” mevcut. API desteği sayesinde hayal edebileceğiniz bir çok şey MBW-150 için hazırlanabilir. Yani bir tür “hacker oyuncağı” diyebiliriz aslında. MBW-150′nin arama/sms gösterme özelliği, N900′deki “müzik değiştirmek için mantıklı bir yol olmaması” ve hırsız alarmı özellikleri benim en çok ilgimi çekenler oldu, gerçekten ihtiyacım vardı bunlara.

MBW-150′mizi aldık ve kutu elimizde: İlk farkedeceğimiz şey kutunun oldukça hoş olması. Siyah ağırlıklı bir tasarımı var ve ön yüzde saatin bir resmini, arka yüzde ise genel anlamda özelliklerinin olduğu bir çok dilde bir listeyi bulabiliyoruz. Kutu tasarımını ben Nokia N96 (ve muhtemelen diğer Nxx’ler de benzerdir) kutusuna oldukça benzettim. Bu karton kutuyu kaldırdığımızda, 2 parçalı kutucuklar, bir kullanım kılavuzu (hemde Türkçe) ve bir adet büyük Sony Ericsson yazan yine hoş tasarımlı bir kutu buluyoruz. Maddelerden pek anlamadığımdan ayrımını yapamayacağım ancak sanırım plastik bir kutu bu. Birine hediye vermek isterseniz (birine 90 poundluk bir hediye vermek istiyorsanız, bana da bir hediye gönderin. =P ) bu kutu sizi yarı yolda bırakmayacaktır. Dıştaki iki kutucuğun içinde şarj aletinin iki parçası bulunuyor. bu parçaları birleştirerek şarj aletini hazırlıyorsunuz, zaten Türkiye prizleriyle de uyumlu. Bunlar dışında kutudan bir şey çıkmıyor. İçteki afilli kutuda ise tabii ki saatimiz, sıkması çok zevkli bir siyah yastığa sarılı halde duruyor.

MBW-150′yi ilk kez elimize alıyoruz: Saatin üzerinde 3 solda ve 3 sağda tuş var. Soldaki 3 tuş medya oynatıcıdaki dur/başla, ileri/geri fonksiyonlarını sağlıyor. Sağda ise iki tuş ve analog saatin kurma kolu mevcut, bu iki tuştan alttaki menüler arasında gezinmeyi, üstteki seçim yapmayı ve bilgi ekranları arasında gezinmeyi sağlıyor.  Saat ilk geldiği haliyle güreşçi bileği için dizayn edilmiş gibi. kolunuza takıp, kilitleyip, kilitli şekilde elinizden çıkarabilirsiniz, o kadar geniş. Tabii herhangi bir saatçiye gidip birkaç lira karşılığında kayış kısmından birkaç birim eksilttirebilir, sorunsuzca oturmasını sağlayabilirsiniz. Executive Edition’daki çelik tasarım ve haliyle gri renk oldukça hoş ve ışık vurunca daha da güzel görünüyor.  Kayış kilidi  üst üste 3 parçayı oturtarak yapılıyor ve dışarıdan kilitmiş gibi durmuyor, üzerindeki tuşuna bastırarak kilidi açabiliyoruz. Saat 182 gram çekiyor, Music ve Classic Editionlar tabii ki daha hafifler. Saatin camının “özel çizilmeye dayanıklı cam” olduğu iddiası var kutusunda ancak ne kadar dayanıklıdır onu zaman gösterebilir ancak.  Bilgi ekranının aydınlatması şaşırtıcı derecede iyi ve takibi kolay, parlaklık ve kalitesi gerçekten iyi ayarlanmış, aydınlık ortamlarda bile ekranı görmekte sorun yaşamıyoruz. Bunların dışında saatin alt kısmında minik bir soket var, buraya şarj aparatını oturtarak şarj ediyoruz. Saatin kullanımı oldukça rahat diyebilirim, dışarıdan uzaylı teknolojisi gibi görünmemesi ve acayip görünmeden ihtiyacınız olan işlevleri yapabilmeniz artı puan sağlıyor. Tabii “ben nerdim diye bağırsın” istiyorsanız tam olarak iş görmeyebilir. Tuşların basımı kolay ancak medya tuşları biraz daha ergonomik yapılabilirmiş. Analog saatte bir eksiklik sayar mısınız bilemiyorum ancak saniye belirten bir ok yok. Ben bunu bir avantaj olarak gördüm, zira sinir bozucu oluyor onlar. Özetle diyebilirim ki bir kez kolunuza oturttuktan sonra bir rahatsızlık yaşamayacaksınız ve 90 pounda alabileceğiniz bir çok saatten de iyi gözükecek.

Donanımsal özellikler kısaca böyle. Gelelim kullanıma, yani yazılımsal kısma. MBW-150′nin alttaki tuşuyla açabileceğimiz kayan menü sayesinde eşleştirme ve uyarıları ayarlayabiliyor, bluetooth’u açıp kapatabiliyoruz. Bağlantı yokken herhangi bir medya tuşuna dokunmak bağlantı kurulmasını sağlıyor. Üst tuş ise bilgi ekranlarını açıyor. İlk iki bilgi ekranı saatin kendi ekranıyken, üçüncü ekran telefon tarafından yazdırılıyor. İlk ekranda tarihi, ikinci ekranda BT durumu ve dijital saati, üçüncü ekranda ise telefondan gelen verileri -çalan müzik, batarya vs. bilgiler- görebiliyoruz. Burada iki önemli eksiklik var, birincisi ekranların yerini değiştiremiyoruz. İkinci ve daha önemlisi ekranları “sürekli açık” moda alamıyoruz, mesela sürekli dijital saati göster diyemiyoruz. SMS/Arama geldiği durumlarda bir ikon ve  titreşimle uyarılıyor, kişi eğer rehberimizde kayıtlıysa ismini, değilse numarasını görüyoruz.  Üçüncü ekranın herhangi bir veriyi gösterebilmesi en önemli özelliği, bu sayede cihazımızdaki herhangi bir şeyi burada gösterebiliyoruz ve tamamen kişiselleştirilebilir oluyor. MBW-150 dünyanın kullanımı en kolay saati sayılmaz ancak kılavuzu -zaten olsa olsa 5 sayfa kadar- bir kez okursanız 5 dakika içinde alışacaksınız.

Biraz da içimizdeki hackeri heyecanlandıralım, geliştiriciler API’yi kullanarak ve AT komutları sayesinde kendi OpenWatch’larını bile yazarak uygulamalar üretebiliyorlar. Mesela RSS okuyucu, GPS, Kopya çektirici, Hava durumu, Wi-Fi Monitörü, Adım sayıcı gibi şeyleri entegre edebilirsiniz, bu saydıklarımın bazılarının Windows Mobile için eklentileri bile yapılmış, Maemo üzerinde de kolayca yapılabilirler. Python üzerinde biraz bilgiyle ufacık bir alete oldukça iş yaptırmanız mümkün. Yine butonları cihaza fake buton olarak tanıtabilir, böylece onları birer tuşmuş gibi uygulamalara atayabilirsiniz. DBUS çağrılarını saate atayıp, buradan istediğinizi açıp kapayabilir, uzaktan yönetim yapabilirsiniz.

Son olarak da, genel hissiyattan, kullanıcı deneyiminden bahsedeyim: MBW-150 oldukça kullanışlı bir saat, görsel olarak yeterince iyi olmasının yanında, N900 için mantıklı bir medya kontrolcüsü görevi üstlenebiliyor ve hırsız alarmı sağlıyor. Aramaları/SMSleri buradan görebilmek meşgul bir günde gerçekten çok pratik, cebinizdeki ya da odanın bir köşesindeki telefona koşmadan önce kimin aradığını bilebilmek çok güzel, üstelik geleneksel sesli uyarılara olan ihtiyacınızı da sıfıra indiriyor diyebilirim, kolunuzda bir şeyler zangır zangır titrerken N900′ü sessizden çıkarmanıza da pek gerek yok.  Gün içinde bir çok kez hayatınızı kolaylaştırabiliyor ve sonuçta sadece bir saat olmasına rağmen. Saatinize bakarak bu kadar iş yapabilmenin hissi tabii ki enfes oluyor.

Sonuç olarak, MBW-150 hem bir saat hem bir bluetooth cihazı olarak verilen paranın karşılığını ödüyor, tamamen geliştirilmeye açık -ben şimdiden bir kaç şey düşünüyorum aslında.. :)-, pratik ve etkili. İncelemenin daha stabil olması açısından eksi yanlar da yazmak istiyorum ancak çok da bir eksiğini görmedim, yapacağını söylediği işlevleri yapıyor. Belki biraz daha kişiselleştirilebilir fonksiyonlar ve daha büyük bir ekran yapılabilirmiş diyorum. Sunduğu özelliklere ihtiyacınız olup olmadığı ise sonuçta size kalmış bir şey, kendi açımdan konuşursam, E-Ink bir saate sırf hoş göründüğü için buna yakın bir miktarda ödeme yapacakken, bu fiyata istediğim bir çok işi yaptırabildiğim bir ürün almaktan memnun kaldım. Performansa oranla fiyatı, fonksiyoncu bir adamın bakış açısından elbette ki çok iyi, kesinlikle alın da diyemiyorum ancak, sonuçta bu bir lüks ürün ve fiyatı da bazı ailelerin bir aylık mutfak masrafına denk düşüyor. Ancak düz mantıkla, Nokia N900′e 1000+ TL verebilen biri için MBW-150 pahalı gelmeyecektir. Saatle ilgili kafanıza takılan bir şeyler varsa sormaktan çekinmeyin, sonuçta hepimiz “kurcukluyoruz”

İlgili Yazılar:

• Akıllı Kol Saatleri
• Amazon.co.uk ‘dan Alışveriş Yapmak
• Oyungezer Temmuz Sayısı, Süper!
• Blogum 3 yaşında!
• Enemies of Turkey

Garage sayfası: https://garage.maemo.org/projects/turkish-l10n/

Açıklama
Nokia N900′de kullanılan Maemo 5 işletim sistem arayüzünü Türkçe diline çeviren paket. Bu paket, Maemo 5 arayüzünün ve varsayılan olarak getirdiği paketlerin ve GTK2.0 ile Ovi Maps çevirilerini içerir. Üçüncü parti yazılım desteği sunmamaktadır. Yazılımını Türkçe paketiyle uyumlu şekilde Türkçe dilinde çıkartmak isteyen geliştiriciler, dil paketlerini şuraya yükleyebilirler:
/usr/share/locale/tr_CY/LC_MESSAGES/

Bu paket, Nokia tarafından dağıtılmamış uygulama çevirilerini içermez.

GNU/GPL lisanslıdır ve ücretsiz olarak dağıtılır. Hiç bir şekilde ticari amaçlarla kullanılamaz, yeniden satılamaz, izinsiz olarak ticari projelerde kullanılamaz, ürünle birlikte ekstra fonksiyon olarak pazarlanamaz.

UYARI
Paket henüz 0.1, yani ilk sürümündedir. Sadece iki adet Nokia N900 üzerinde denenmiştir, pakette yanlış, eksik veya hoş durmayan çeviriler bulunabilir, paket çalışmayabilir veya sisteme zarar verebilir. Hiç bir durumda sorumluluk kabul edilmeyecektir. Paket son kullanıcılar için değil, paketi test edip bulunan hataların geri bildirimini yapabilecek geliştiriciler için önerilmektedir.

Lütfen bu sürüm üzerinden yola çıkarak paketi eleştirmeye kalkışmayınız, henüz geliştirme aşamasından çıkılmış değildir. Hataları bildirirseniz bir sonraki sürümde-ya da inşada- düzeltebiliriz.

Bilinen Sorunlar
YÜKSEK ÖNCELİKLİ
[*] Paketle beraber Ovi Maps (Haritalar) çevirisi de geliyor, ancak Ovi Maps arayüzünde dil seçmeye olanak sağlayan bir opsiyon olmadığından bu uygulama Türkçe değil. Deneyemediğimiz için de çevirilerimizi kontrol edemedik. Bu opsiyon sunulduğunda Türkçe dili de kullanabiliriz.

DÜŞÜK ÖNCELİKLİ
[*] Başlarken (Get Started – osso-tutorial) uygulamasında çeviriler düzgün çalışmıyor. Bu uygulamayı ilk seferden sonra bir daha kullanmayacağınızdan çok önemli değil.
[*] X Terminal uygulamasının çevirisi yarım. Nokia bu uygulamanın 2 butonu için gerekli dosyaları sağlamamış.

Nasıl kurulur?
Bu paket iki şekilde kurulabilir:

a) Extras Devel deposundan alınarak:
Bu depoyu aktifleştirerek pakete ulaşabilirsiniz, şu şekilde:

b) Elle yükleyerek:
Bu biraz Xterm kullanımı gerektirecektir.

1. Paketi indirin, cihazınızın MyDocs klasörüne atın. PAKETIN BU KLASORDE OLDUĞUNA EMIN OLMALISINIZ.
2. Eğer rootsh paketine sahip değilseniz: App. Manager’i kullanarak bu paketi depolardan kurun.
3. X Terminal uygulamasını açın.
4. Uygulamayı kullanarak şu komutları verin:
root
cd /home/user/MyDocs
dpkg -i turkish_l10n_0.1_all.deb
5. Her şey tamamsa bir çıktı oluşmuş olmalı.
6. Şimdi X Terminal’den çıkın, App. Manager’i açın ve Uninstall bölümüne girin, orada Türk bayrağı simgeli “Turkish localization” paketi oluşmuş olmalıdır.
7. Buraya kadar olduysa paketi kurabilmişsiniz demektir.

8. Settings > Language & region’a girin, Turkish (Northern Cyprus)’u bulup, seçin. Eğer seçeneklerde görünmüyorsa, cihazı yeniden başlatıp tekrar buraya gelip bakın.
9. Seçtikten sonra sizden cihazı yeniden başlatmanızı isteyecektir, istemediyse de siz yeniden başlatın.
10. Türkçe olmuş olmalı =)

Güncelleme: Paketi Garage’dan kaldırdım, elle yüklemek yerine depodan almanız çok daha iyi bir yöntem. Paketin son sürümü ben bu güncellemeyi yazarken 0.2 idi, artabilir.

İlgili Yazılar:

• Blogum 3 yaşında!
• Taşındım (:
• Enemies of Turkey
• Maemo 5 (N900) artık Türkçe!
• Projeler.Aranelsurion.Org ve SVN

• %100 Açık kaynak değil. Grafik kartından başlayıp, bir çok uygulamasının da kaynağı kapalı. Tam listeyi Maemo Wiki’de bulabilirsiniz. Tabii taban sistem tamamen açık olduğundan kapalı yazılımların alternatifleri yaratılabilecektir.
• Uygulama sayısı henüz çok sınırlı. Ancak çekirdek Linux olduğundan ihtimaller sonsuz.
• MMS Alamıyor. Yazılımsal bir sıkıntı olmasına rağmen, ne zaman düzeltileceği, hatta düzeltilip düzeltilmeyeceği hakkında bir bilgi yok.
• 3G üzerinden video aramalarına izin vermiyor, bu çok ağır bir eksik. Çoğunluk sorunun yazılımsal olduğuna inanıyor, zirâ telefonun önünde ikinci kamerası ve 3G desteği var.
• Ekranı resistif. Yani iPhone’unki gibi “dokunmak” değil, N97′deki gibi “basmak” gerekiyor.
• Kapağı çıkarmadan hafıza kartını değiştiremiyorsunuz. Hot-swap için dışarıya bir bölme açılmamış.
• Satın almış olanlara göre, telefonun sinyal ve batarya sıkıntıları var. Ayrıca üretim yeri Finlandiya değil ve bir çok üründe mikrofon arızası, kamera kapağının sıkışması gibi sıkıntılar yaşanabiliyor. Ekranının da çok kolay çizildiği ve korumasız kullanılmaması gerektiği söyleniyor.
• USB Host Mode desteklemiyor ve donanımsal olarak desteklemesi mümkün değil. Bu smartphone kullanıcılarının eksikliğini hissedeceği bir şey olmasa da, tablet amaçlı kullananlar rahatsız olabilir. Host Mode desteğinin olmaması demek, doğrudan USB cihazlar (klavye,mouse gibi) bağlayamazsınız demek.
• Tamamen yazılımsal bir sorun olsa da, Portrait Mode’un sadece aramalarda desteklenmesi sinir bozucu. Bu da demek oluyor ki, N serisinin diğer telefonlarının aksine, N900′de telefonu illa da yatay-yani çift elle- kullanmak zorundasınız, tek elle kullanım desteklenmiyor.
• Yine yazılımsal: PC Suite gibi Nokia uygulamaları ve bazı Ovi servisleri, NGage gibi uygulamalar N900 desteklemiyor.
• Maemo piyasada bulabileceğiniz muhtemelen en kullanım kolaylığı sağlayan OS değil, zaten o kitleye hitap da etmiyor. Yılbaşında annenize N900 hediye etmeyin. (Bana edebilirsiniz!)
• Bir Nokia ürünü. Bu da bir dezavantaj sayılabilir, yarın tamamen yepyeni bir OSla N1000′i çıkarıp önceki tüm telefonlara verdikleri desteği kesmeye karar veren Nokia, ardından bu telefona 64 GB hafıza alanı verip, CPUsunu 233mhz’a düşürebilir, daha güçlü bir  batarya kullanıp, WiFi özelliğini çıkarabilir. Bunlar tam Nokia’dan beklenebilecek aptallıkta olasılıklardır.

Tabii henüz yeni bir cihazda bu kadar kusur olması kabul edilebilir, ancak Türkiye’ye gireceği fiyatın 1500 TL gibi bir rakamda olması beklenen high-end bir ürün için(her ne kadar sloganı “önce tablet sonra telefon” olsa da) 3G üzerinden video görüşmelerinin yapılamaması çok rahatsız edici bir kusur. Üstteki listede yer almayan bazı ufak yazılımsal aksaklıklar da vardır mutlaka, asıl sorun bu problemlerin giderilmesinin “teorik olarak mümkünlüğü” değil, ne zaman ve ne şekilde giderileceği. Nokia bu konuda topluluğa hiç bir bilgi vermiyor, dolayısıyla para verip aldığı cihazın fonksiyonlarından yararlanamayan kullanıcılar ister istemez bundan rahatsızlık duyabiliyor.

Eğer belirtmediğim başka bir şey varsa, yorum olarak atarsanız yazıya ekleyeceğim Benim anladığım eksikleri şimdilik bu kadar, tabii telefon elime geçince-bu yazıyı her okuyan 1 dolar bağışlasa hemen alırdım? :P- daha detaylı bir şekilde inceleme fırsatım da olacak. Kişisel fikrim, eğer benim gibi meraktan ölmüyorsanız, almak için çok acele etmeyin, yazılım tarafındaki bazı önemli sorunların giderileceği kesinleşince (Video arama ve MMS, Portait Modu gibi.)  nasıl olsa alırsınız.

Nokia N900 ve tabii ki Maemo 5 Frementle geçtiğimiz günlerde piyasaya çıktı, henüz Türkiye’ye  getirilmesi gibi bir plan olmamasına rağmen GittiGidiyor gibi kişiden kişiye satış sitelerinde bulabiliyorsunuz. Ancak daha önemlisi, Mobil platformda özgür yazılım bayrağını taşıyabileceği düşünülen Android, artık gerçek ve sağlam bir rakibe sahip. Hatta öyle ki, Android’in pabucu dama atılabilir. Yazılımın özgürlüğü her iki işletim sistemininde en büyük iddiası, bu yüzden yazıda 4 başlıkta inceleyeceğiz:

1. Kullanıcı Erişim Hakları
2. Beraber Çalışılabilirlik ve Standartlar
3. Kapalı Kaynak Yazılım Varlığı
4. Pratikte Özgürlük

Kullanıcı Erişim Hakları

Mobil cihazlarda, bilgisayarların aksine kendi cihazınız üzerindeki egemenliğiniz garantilenmiş değildir. Bir çok varolan platform kullanıcılarına farklı uygulamalar kullanarak cihazın özelliklerini arttırma şansı tanır fakat bunu sert ve kısıtlayıcı kurallar bütününe uymanız şartıyla yapar. Buna yaygın bir örnek olarak iPhone ve jailbreak zorunluluğunu verebiliriz.  Mobil cihaz üreticileri bu konuda sık sık güvenlik şüphelerini öne sürseler de hiç bir kullanıcının da aptal olmadığını-ya da aptalsa zaten bu yetkileri üzerine almayacağını- tahmin edebiliriz, bu daha çok ticari bazı gereksinimler ve yazılımdan kâr etme amacının önplana çıkması sebebiyle oluyor. Nispeten önceki nesil cihazlarda bu durum çok fazla can sıkmıyordu, zirâ mobil cihazınız zaten çok kapsamlı işlemler yapamadığı için, siz de ondan fazlasını beklemiyordunuz. Mobil cihazlardaki donanımın  güçlenmesi-ve en sonunda Linux dahi kullanabilmesi- ile kullanıcılar da cihazlarından daha fazla şey beklemeye başladılar.

Hem Android hem de Maemo’nun çekirdeğinin Özgür olduğu iddia edilebilir, fakat biz kullanıcıların cihaza egemen olabilmesinden bahsediyoruz. Ne yazık ki Android bu konuda oldukça  vasattır, zirâ hiç bir kök kullanıcı hakkını cihazın sahibiyle paylaşmaz. Her ne kadar iPhone kadar ağır bir “jailbreak” işlemi gerektirmiyor olsa da, kullanıcılar halen kendi yollarını çizmek zorundalar. Diğer yandan, doğrudan Nokia önderliğinde geliştirilen Maemo, kullanıcılara cihaza dahil olarak kök kullanıcı(root) yetkilerini sunmaktadır, bütün yapmanız gereken resmi depodan bu yetkiyi sağlayan paketi yüklemek ve sırada risklerden bahseden dökümanı “görmüş olmak” olur.

Peki, eğer Android üzerinde kök kullanıcı yetkilerini de kolayca bir kaç ufak hack ile alabiliyorsak, sorun ne? Aslında bir çok sorun var:

• Yeni kullanıcılar bu konu üzerine düşünemeyecekler bile. Çünkü bu yöntemlerin hepsi kök kullanıcının ve özgürlüğün ne olduğunu bilen insanların yaptığı nispeten karmaşık adımlar, ve bir hakkınız olduğunu bilmiyorsanız, onu kullanamazsınız. Özgürlük ekstra bir yetenek gerektirmemelidir.
• Gelişmiş kullanıcılar kendi cihazları üzerindeki zaten hakları olan yetkileri almak için işletim sistemiyle kavgaya tutuşmamalıdır.  Bunu zorunlu kılan her sistem, bu özelliği zaten sunandan daha aciz durumdadır.
• Hackli ve Hacksiz cihazların ayrılması marketi parçalar. Cihazları üzerindeki erişimi “savaşarak” alanlar, bir sonraki güncelleme ve ürünlerde kendilerinin göz önüne alınacağından asla emin olamazlar.

Kazanan: Nokia donanımlı Maemo.

Beraber Çalışılabilirlik ve Standartlar

En harika metin editörünü yazabiliriz, ancak bunu sadece Nintendo emulatoruyle kullanılabilir yaparsak hiçkimsenin işine yaramayacaktır. Böyle bir editör yazmanın sakıncası yok, ama bu yolda neredeyse hiç yardım alamayacağımız ve  böyle bir projenin hiç bir geliştiriciyi pek de motive etmeyeceği bir gerçektir. Bu yüzden bir şeyleri sadece GPL ile lisanslamak her zaman yeterli olmaz.

Maemo,  gereksiz fazlalıkları atılmış bir Debian GNU/Linux üzerinde mobile uyarlanmış bir standart X11 pencere sunucusuyla beraber çalışır. Bu da demektir ki, hemen her Unix-benzeri özgür işletim sistemiyle kodlarını paylaşabilmesi mümkündür. Daha netleştirmesi açısından, Nokia tarafından oluşturulan Hildon araç kitinin bu gün GNOME tarafından Ubuntu Mobile Internet Device Edition’da kullanıldığını gösterebiliriz.

Android, Linux çekirdeğini kullanıyor ancak tüm geliştirilen uygulamalar standart dışı bir sanal makine üzerinde çalıştırılıyor. Bir SDK yayınlandı, fakat sadece VM uygulamalarının performans şüpheleri duyduğu durumlarda native olarak çalışıyor. Kısacası, Android, Linux çekirdeği kullanan bir işletim sisteminden bekleyeceğiniz şey değil. Programcılar Java kullanmak zorunda. Bu ciddi bir sorun, çünkü Maemo teorik olarak bütün Debian uygulamalarını çalıştırabilir. Pratikte, önce uygulamanın UIsinin mobil kullanıma uydurulması ve N00′ün sistem partisyonunu kullanmaktan kaçınacak şekilde ayarlanması gerekir. Fakat sonuçta geliştiriciler için Android kullanmaya kıyasla bu çocuk oyuncağıdır. Üstelik kullanıcılar chrootlu tam bir Debian sistemi kurmakta da özgürdür, bu sayede modifikasyon olmadan masaüstü uygulamalar mobil cihazda çalıştırılabilir.

Daha da ileriyi düşünürsek, Qt-tabanlı uygulamalar Unix-benzeri işletim sistemlerinin yanı sıra Windows ve Symbian’da da çalışabilir. Bu ciddi bir kazançtır.

Kazanan: Maemo

Kapalı Kaynak Yazılım Varlığı

Her şeyin özgür olması kadar, özgür olanın kullanılabilir olması, ve özgür olmayanında mantıklı alternatifleri bulunması çok önemlidir. Bu noktada grafik kartı sürücüleri en büyük problemi-masaüstü PClerde bile bugün hala durum böyledir- oluşturur. Intel uzun süre özgür yazılımı ciddiye alan tek üreticiydi, fakat onların ürünleri de üst düzey oyunları hedef almakta başarısız olduklarından oyuncuları tatmin etmedi. Bu yüzden bir çok kullanıcı kapalı sürücüleri, özgür yazılıma tercih ettiler. Bu ne yazık ki telefonlarda da sıklıkla karşımıza çıkan bir sorundur.

Hem Android hem de Maemo, kapalı kaynak yazılımlara sahipler. Google, CyanogenMod’un hackli cihazlara bir çok uygulama getirmesini önlediğinde bunu yine görmüş olduk. Androidde, GMail, Maps, Talk gibi bir çok uygulamanın kaynağı kapalıdır. Maemo’da da benzer amaçlarla kullanılan uygulamalar da ne yazık ki kapalı kodla sürülür. Maemo’nun durumunda, kendi söylemlerine bakarsak, bir uygulama eğer,

• Eskiyse. Özgürleştirilmek için çalışılması kazancına mantıklı şekilde oranlanamıyorsa.
• Özelse. Nokia’ya pazarda bariz bir üstünlük kazandıran bir uygulamaysa.
• Güvenlik sorunuysa. Özgürleştirilse cihazın güvenliğini tehlikeye düşürecekse.
• Marka değeri taşıyorsa. Nokia’nın kendi markası,logosu,simge seti ya da sanat çalışmaları gibi bir içerikse.
• Patent sorunları varsa. Nokia bu yazılımı özgürleştirdiğinde bazı yasal sorunlar yaşayacaksa.
• Yazılımın özgürleştirilmesi Nokia’nın inisiyatifinde değilse. Mesela bir ekran kartı sürücüsüyse.

Yazılım özgürleştirilmez. Bütün özgürleştirilmeyen yazılımların bir listesi Maemo wikisinde açıklamalarıyla birlikte bulunur, kullanıcılar bu sayfada eksiklik ya da bir paketin neden özgür olmadığı hakkında açıklama istiyorlarsa istekte bulunabilir ve Maemo geliştiricilerinden cevap alma haklarını kullanabilirler. Nokia, ekstra fonksiyonlarla yazılımını diğer üreticilerden daha ileriye taşımak ve yazılım üzerinden kâr sağlamak amacıyla bu kaynaklarını açmamakta ısrarcıdır, Google ise cihaz satmadığından kâr etme noktasında bile zaten sorunları olduğundan bu yaklaşımı benimsemektedir.

Kazanan: Hiçkimse. Fakat hiç biri korkunç durumda da değiller, ekran kartlarının özgürleştirilmesi noktasındaysa kullanıcılar yumruğunu masaya vurmadıkça hiç bir şey değişmeyecektir.

Pratikte Özgürlük

Özellikle Amerika’da, mobil telefon pazarında üreticilerin yaptığı doğrudan satışlardan çok,  ağ operatörlerinin yaptığı kampanyalarla ürünler satılmaktadır ve bu yüzden de SIM-kilitli ürünler yoğun olarak bu pazarın bir gereksinimidir. Bunu daha önce Apple’ın iPhone’larında zaten yaşamıştık ve s40 & s60 dönemini ilk zamanlarından beri takip edenler bunun ne kadar can sıkıcı olabildiğini görmüşlerdir.  Android ve Maemo’nun bu durumda seçiminin ne olacağı bilinemez ama, Nokia’nın daha önceleri Amerika’da kilitsiz ürünler satmaya çalıştığı ve bundan ufak bir başarı elde edebildiği gerçektir.

T-Mobile’ın “Even More” ve “Even More Plus” paketlerine bakarsak, aslında bu sistemin kazanç kapısını görürüz. Bu paketlerden biri diğerinden $20/ay daha ucuzdur ve telefon kampanyaya dahil değildir. Bunu 2 yıla endekslersek aradaki fark $480 gibi bir fiyattır, ki bu da az çok Amerika’da o telefonu kendi başınıza almakla aynı fiyata gelir, yani ortalama kullanıcıyı kandırma amaçlı yapılan “ayda 99 dolara N900 alın!” tarzı reklamlar aslında hiç de gerçeği yansıtmayan aldatmacalardır.

Kazanan: Belirsiz. Fakat Nokia’nın daha önceleri kullanıcıların lehine karar verdiğini biliyoruz.

Sonuç

Maemo mükemmel değil, fakat Android’den çok daha ileride. Maemo’nun geliştirilmesi, standart Linux uygulamaları ve dağıtımlarından da faydalanılabilmesi potansiyeline sahip ve bir çok masaüstü uygulama için GUIlerini bir mobil cihaza uyduracak basit bir derleme fonksiyonu çok da zor bir iş değil. Konsoldan çalışan(CLI) uygulamalar sorunsuz olarak zaten çalışabiliyor ve deneyimli Linux kullanıcıları masaüstü bilgisayarlarına SSH ve X11 üzerinden bağlanabiliyorlar. N900 kök kullanıcı (root) haklarını da resmi olarak destekleyebiliyor.

Android, tamamen kendi adasına çekilmiş durumda ve çekirdeği hariç kod paylaşımı ve birlikte çalışma özelliklerinden yoksun, geliştiriciler her zaman kendi istedikleri dili seçme şansına bile sahip olamayabiliyorlar ve Android donanım üreticilerinin de bırakın ağ operatörüyle dalaşmayı, kendilerinin bile kullanıcılara yazılımın verdiği özgürlüğü sunacakları şüpheli.

İlgili Yazılar:

• Nokia, Özgür Yazılım Dünyasından Ayrıldı
• Maemo, Moblin ve MeeGo
• Trend Micro’yu Boykot edin!
• Maemo 5 (N900) artık Türkçe!
• MeeGo Türkiye

Internet, bazılarınızın artık hatırlayamadığı bir geçmişte kalmış gibi olsa da, ülkemizde sadece bir kaç sene önce, kimsenin elini uzatamadığı, gerçek anlamda özgür, yasaların işle-ye-mediği bir yerdi. Kendi küçük kasabamızda mutlu mutlu yaşıyor, dataların akışını izleyerek mest oluyorduk, durum şu ki, artık o dünyada yaşamıyoruz. Kısıtlamalar ve sansür, bir kaç DNS oyunuyla görmezden gelinebiliyor, fakat mesele bu değil. Geçtiğimiz günlerde TPB aleyhine işleyen dava süreci bir kez daha gösterdi ki, egemenler ve şirketlerinin hedefi hackerler değil. Hayır, saysanız parmakla gösterilebilecek kadar az, bilgisayarla ilgilenen, GNU/Linux’tan zevk alan, amerikan filmlerinde şişman ve gözlüklü tabir edilen kitleyi hedef almıyorlar. Çünkü bu kitle, siz ne kadar sansürde yeni ufuklara yol açsanız da, mutlaka arkanızdan dolaşmanın bir yolunu bulacaktır.

SecuROM’a şimdiye kadar yatırılan parayla bana bir Porsche alabilirdiniz. Oysa SecuROM’un en çetrefilli haliyle karşımıza çıkan GTA IV’in kırılması günlerle sayılabilecek bir süreçti. Şimdiye kadar çıkmış ama kırılamayan bir oyun gösterin? Online oyunlar nispeten korunuyor, emule edilemedikleri sürece sunucularına güveniyorlar ve kırılamıyorlar, bu bir istisna. Bunların dışında bir tane kırılamayan oyun, yazılım var mı? Aradığınız 85 yapımı filmi, 60lardan kalma parçaları, bu senenin hit dizilerini bulabiliyor musunuz? Evet hepsi burada, sonsuz bir veri denizi.

Bunun engellenmesi “şimdilik” mümkün değil. Hackerlar lehine 10 puan! Fakat çok daha yumuşak bir karnımızdan vurulmak üzereyiz. Artık korsanı ve internet özgürlüğünü-ki ikisi birbirinin tamamlayıcısıdır- durdurmak için çabalamak yerine, zayıflatmaya çalışıyorlar ve şu noktada gayet başarılılar. BSA kaç şirketin gözünü korkutuyor? Her geçen gün bir scene daha FBI tarafından yakalanıyor, TPB erişimi engelleniyor, müzik siteleri bir bir kapanırken, ISPler şimdi de hesaplarımızı dondurmakla tehdit ediyorlar bizleri. Bu tabii ki hackerları durdurmayacak, XYZ bit şifreleme yapan GNU/Bilmemne algoritmasını kullanarak kendi aramızda verileri paylaşacağız ve kimseler çakmayacak, proxy kullanıp ülkenin firewallunu deleceğiz, mp3lerin uzantısını değiştirip yayınlayacağız.

Mesele şu, YouTube engellendiğinden beri hepimiz girmenin yollarını biliyoruz, ama bu gerçekten “hepimiz” mi? Mahallenizin bakkalı bilmiyor, apartmanınızda her gün çöplerinizi toplayan adamın haberi yok, muhtemelen arkadaşlarınızın bile bazıları YouTube’a giremiyordur. Sonuç YouTube hanesine koca bir eksi. XYZ Bit şifreleme yapılmış bir mp3ü, Windows’u doğru telaffuz edemeyen ortalama kullanıcıların ne kadarı açabilir ki. Engellemeler arttıkça ve kırılması zorlaştıkça(Şuanki sistem çok primitif. Bırakın paket taramayı, IPyi bile doğru yakalayamıyor) giremeyen insanların sayısı artacak ve girenler marijinalize olacak. Hep diyoruz, bütün korsan kullananları hapse atsalar ülkenin yarısı hapse girer diye, şimdi sayıyı azaltıyorlar. Yöntemler zorlaştıkça caydırıcılık artıyor, bu yöntemlere itibar edenler azaldıkça daha küçük ve gözden çıkarılabilir suçlular oluyoruz. Şimdi başbakanın “ben giriyorum siz de girin” demesini hukuğun başarısızlığı gibi görebilirsiniz, bir 10 sene sonra YouTube’a girmenin hapse girmek olmayacağını kim söyleyebilir? Korsan kullanımı ve bu “suçlar” azaldıkça biz “suçlular” devlet şiddetine, onların verdiği ismiyle “cezalara” tabii olacağız.

Yani demek istediğim şu ki; Plan gayet başarılı işliyor, oyun fiyatları düşüyor, algoritmalar zorlaşıyor, siteler daha sıkı engelleniyor, müzik indirenlerin ISPleri hesap bile dondurmaya başladı Avrupa’da. Caydırıcılık arttıkça sayımız azalıyor, bir gün gelecek ve korsanları cezalandırmak ülkenin yarısını cezalandırmak anlamına gelmeyecek, işte o gün Internet’in sonuna ulaşacağız. Internet özgür olduğu kadar anlamlı-idi, artık olamayacak. Yine 3-5 scene her çıkan filmi ripleyip koyacak belki ama insanlar indirmeye korkacak, yasa uygulayıcılar bizi karşılarına almaktan da çekinmeyecekler o vakit. Steam ve diğer pay2play uygulamalar, korsanı kendi silahıyla vurmak için hazırlar, her zaman tekrar ettiğim “insanlığın ortak mirası parayla satılmaz” fikri bu noktada yalan oluyor.

Hollywood filmlerinde her zaman kötülerin B planı vardır, bir de B planı uydurmuşlar: Cloud Computing. Sanki bilişim dünyasına bir hediyeymişcesine sunulan bu zehri farketmeden solumaya başladık bile. eyeOS, OnLive, bunlar ilk örnekler, yakın gelecekte verilerimiz sunucularda saklanacak, böylece içerik kopyalamak da mümkün olmayacak, arkadaşınızla yaptığınız dostça bir muhabbet de, cinsel fantezileriniz de. Bu sunucuları elinde tutanların nasıl bir güce sahip olacağını düşünsenize? İstatistiksel gücü bir yana koyun, tüm Internet hayatınızı ellerinde tutacaklar. RFID’yi korkutucu bulup, uydulardan korkanlar, biraz daha burnunuzun ucunda duran gerçekleri görmelisiniz. Bir zamanların fantezi de kalmış Microsoft buluşu Palladium, çok daha acımasız şekilde ve çok daha sevimli bir görünümle piyasaya çıkmaya hazırlanıyor.

YouPorn’a giremedim diye kahrolanlar, yakında izlediğiniz her videonun listesi tutulurken dar görüş açınıza lanet edebilirsiniz. Bir yandan marijinalize edilen hackerlar, bir yandan Cloud Computing, Internet’in sonundayız artık.

Not: Bu yazı boyunca kullanılan “hacker” kavramı asla ve asla “cracker” veya “script kiddie”lere işaret etme amaçlı değildir, bunun yanında “üstad” kelimesinin karşılığı olan bir anlamda da kullanılmamıştır. Standart bir kullanıcının nispeten üstünde olan kullanıcı grubu, penguen sevip, programlama dillerini kurcuklayan herkes bu grubun bir yerlerine dahildir.

Not #2: Belki de bir aralar dijital veri paylaşımı(bazıları “hırsızlık” demeyi çok seviyor, ben kendi adıma Robin Hood’u oynamayı tercih ederim) hakkında bir şeyler yazarım. Ne hakkında konuştuğunu bilmeden beyinsizce orijinal kullanımın yüceltilmesine anlam veremiyorum.

İlgili Yazılar:

• Sansürlü Internet’in Geleceği
• “İşte o Anarşistler!”
• İç Mihrak blogu kapandı
• Ubuntu’da neler oluyor: UbuntuStats
• OpenSOZLUK

Logitech Avrupa’yı bir kez daha ilgisinden dolayı kutluyor, Vatan’a da nanik yapıyorum buradan. Türkiye’de işlerin ne kadar uyduruk yürüdüğünü anlamak zor olmasa gerek.

Sağdaki resimdekiler: Klavye G15 (Ekranında SirReal var), Soldaki eski G9, Sağdaki yeni gönderilen G9. Birinde oyun, diğerinde genel kullanım kapakları takılı. Gamepad, Logitech Chillstream.

İlgili Yazılar:

• Eyleme katılın!
• Logitech G15 için Sistem Bilgisi modülü
• Logitech G15 Bulmak..
• Çalışma Alanım
• Logitech Servis Deneyimim

Blog For Darwin (Darwin için Yazın) projesi kapsamında 12 – 15 Şubat tarihleri arasında bütün blogları bu eyleme katılmaya davet ediyorum Dünya’nın farklı ülkelerinden yapılan bu katkılara ulaşmak ve etkinlik hakkında bilgi almak için yukarıdaki logoya tıklayabilirsiniz.

Darwin’i hepimiz tanıyoruz. Bilime yaptığı eşsiz katkılarıyla, şuan geçmişimizi aydınlatmamızı, nereden geldiğimize, neden var olduğumuza ve nereye gideceğimize ışık tutmamızı sağlayan adamdır Darwin. Bazılarımız her ne kadar Harun Yahya gibi bilimsellikten uzak saçmalıkların etkisiyle kendisi hakkında çok yanlış bilgi ve izlenimlere sahip olsa da.

Bu yazıyı yazarken düşündüm, evrimi mi açıklamalıydım, ki bu kadar özet bir şekilde bu imkansızlaşırdı, yoksa Darwin’i mi yüceltmeliydim? İkisini de yapmayacağım.

Evrim, şuan ülkemizde aksiymiş gibi yansılıtıp Akıllı Tasarım-ki kendisi gayet akılsız- gibi gudikliklere yönlendirilmeye çalışılsa da, birden çok defa kanıtlanmış, neredeyse bir konsensusa varılmış ve halen “çürütülememiştir”. Evrim Teorisi, insanların maymunlardan geldiğini söylemez, ortak atadan bahseder. Bilimde görünmeze yer yoktur çünkü.

Sadece, bir şeyler öğrenmek, söylenceleri ve masalları değil mantığı dinlemek isteyenler için bir kaç bağlantı koyacağım buraya, eğer daha önce ziyaret etmediyseniz:

• Evrimi Anlamak
• Evrim Teorisi
• Darwin’i Doğrulayan 15 Kanıt

Bildiğiniz üzere 2009 Darwin Yılı ilan edildi. Sanırım bu sene bundan sonra bende sıklıkla blogumda evrime ve bilime atıfta bulunacağım.

Bilim ve cehaletin hep ters orantılı kalması dileğiyle.

İlgili Yazılar:

• TUBITAK’ın Evrimi
• Religulous
• En İyi 5 Linux Reklamı
• Veritabanı değişikliği
• Happy Birthday To Me