VPN kullanacaksak önce ne istediğimizi bilmemiz gerekiyor; iki seçeneğimiz var, PPTP ve OpenVPN. Ben başlıktan da anlaşılacağı üzere OpenVPN anlatacağım, ikisi arasındaki fark nedir derseniz: OpenVPN, PPTP’den çok daha güvenli ve stabil bir servis, ancak çalışmak için ekstra yazılıma ihtiyaç duyuyor ve dolayısıyla bu yazılımı desteklemeyen cihazlarda (bazı gudik mobil cihazlarda) çalışmıyor, diğer yandan PPTP çalışmak için ekstra bir istemciye ihtiyaç duymadığı için bu cihazlarda da kullanılabiliyor. Masaüstü veya akıllı cihazlar (N900 mesela) için düşünüyorsanız bunun bir önemi yok tabii. Ben VPN’i bilgisayarım, netbookum ve Nokia N900 üzerinde kullandığım ve hepsi OpenVPN desteklediği için tercihimi bu yönde kullandım.

OpenVPN konusunu hallettiğimize göre, şimdi sırada bir servis sağlayıcı bulmak var. Bahsettiğim yazımda zaten VPN’in mantığını anlatmıştım; özetle, VPN kullandığımızda bizimle ulaşmak istediğimiz Internet sunucuları arasında bir aracı devreye giriyor, biz bu aracıya kriptolu bir bağlantı yoluyla ulaşıyoruz, aracı bizim gönderdiğimiz veriyi sunucuya iletiyor, sunucudan aldığı cevabı kriptolayıp tekrar bize ulaştırıyor. Böylece sunucu ile aramızdaki erişim dışarıdan takip edilmemiş oluyor, ayrıca aracımız sansürden etkilenmediği için bize “yassahsız” bir Internet sağlıyor, sunucu bizi takip etmek istese bile aracıyı görüyor. Buraya kadar güzel, demek ki bir aracıya ihtiyacımız var, yani bize bu servisi sağlayacak birileri gerekiyor.

Servis sağlayıcınızı seçerken dikkat etmeniz gereken birkaç şey var. Öncelikle sağlayıcınızın Türkiye dışında olması tercih sebebi, sunucuları Türkiye lokasyonlu ise sansürden etkileniyor olabilir ve güvenli olmayacaktır.  İkinci önemli nokta sağlayıcınızın belli bir politikası olması, bazı sağlayıcıların kayıt tutmama politikası vardır, bu sayede size ait kişisel bilgiler ve veri trafiğiniz kayıt edilmez, edilmediği için paylaşılamaz ve yarın karşınıza problem olarak çıkmaz. Unutmayın ki VPN kullanırken servis sağlayıcınıza güvenmiş oluyorsunuz, veri trafiğinizi kayıt veya takip etmemeleri, sizi üçüncü kişiler karşısında satışa getirmemeleri çok önemli. Üçüncü önemli nokta kotalar ve performans. Bazı sağlayıcılar servise haftalık/aylık limitler koyar, bazıları ise limitsizdir, ancak her limitsiz olarak geçen sağlayıcı gerçekte limitsiz olmayabilir, belli bir kullanımdan sonra isyan bayrağını çekebilirler. Gerçi TTNET’in sunduğu kaplumbağa hızında Internet servisleriyle siz muhtemelen sağlayıcının gözüne batmazsınız. Limit konusunda, eğer VPN’i sadece bazı dökümanlara, e-postanıza vs. ulaşmak için kullanacaksanız limitli bir sağlayıcıda sakınca yok, diğer yandan XHamster’e girmek için -ehe- istiyorsanız limitin yüksek/limitsiz olması tercih sebebi olabilir. VPN sağlayıcınızın performansı da önemli, bunu maalesef almadan bilemeyeceksiniz ama, sağlayıcının bağlantısı, sunucusunun size olan uzaklığı gibi etmenler bağlantınızı etkileyecektir.

Bunlara dikkat ederek bir sağlayıcı seçmiş olmalıyız. (Anonine.com adresine bir göz atabilirsiniz, yeterince iyi servis veriyorlar gibi görünüyor) Herşey hazırsa, sağlayıcıdan sağlayıcıya değişmekle birlikte size muhtemelen bir .ovpn dosyası, .ca.crt dosyası ve kullanıcı adı/parola vereceklerdir. Ben bağlantıyı kendi sağlayıcıma göre anlatacağım, sizinkinde seçenekler/sunucular farklı olabilir ancak mantık değişmeyeceği için yine aynı yollardan gidersiniz. Her işletim sisteminin yöntemi kendine göre:

Windows 7 üzerinde:

Windows 7′in varsayılan VPN uygulaması OpenVPN için işe yaramayacaktır, yapmamız gerekenler şu şekilde:

• Öncelikle OpenVPN istemcisini indiriyoruz.
• İstemciyi kuruyoruz. (:
• .ovpn ve .ca.crt dosyalarımızı C:/Program Files/OpenVPN/config (config yoksa siz oluşturun) klasörü altına atıyoruz.
• OpenVPN istemcisini yönetici haklarıyla açıyoruz. (Her seferinde “yönetici olarak aç” yapmak istemiyorsak sağ tıklayıp Özellikler menüsünden bunu ayarlayabiliriz)
• Altta OpenVPN simgesi çıkmış ve kırmızı bilgisayarlar gösteriyor olmalı.
• Bu simgeye sağ tıkladık ve Connect seçeneğini seçtik.
• Şimdi kullanıcı adımızı ve parolamızı gelecek ekrana giriyoruz.
• Önümüzdeki ekrandan bazı yazılar inecek, daha alttaki simge yeşil bilgisayarlara dönüşmüş olmalı.
• Artık herşey hazır! Emin olmak için whatismyip.com benzeri bir servisten IP’mizi kontrol ediyoruz.
• IP’miz de değişmiş ise, hepsi bu kadar. VPN ve XHamster ile iyi eğlenceler
• Not: VPN çalışıyor ama yine de erişim sorunları yaşıyorsanız sorun DNS’inizde olabilir.

GNU/Linux üzerinde:
Terminal yöntemi:

• “apt-get install openvpn” komutuyla OpenVPN’i kuruyoruz.
• .ovpn ve .ca.crt dosyalarımızı /home/kullanıcıadımız/ klasörüne kopyalıyoruz.
• “sudo openvpn –client –config $HOME/OVPNDOSYAMIZINADI.ovpn –ca $HOME/CACRTDOSYAMIZINADI.ca.crt” komutuyla bağlantıyı kuruyoruz
• Kullanıcı adımız ve parolamız sorulacak, bunları giriyoruz
• Bu kadar, şimdi whatismyip.com benzeri bir servisten IP’mizi kontrol ediyoruz.
• Gidip biraz ThePirateBay falan takılıyoruz

GUI Yöntemi:

• network-manager-openvpn paketini kuruyoruz, KDE için bir de network-manager-openvpn-kde paketi kuruyoruz.
• GNOME ağ yöneticisinin İçeri Aktar fonksiyonuyla .ovpn dosyamızı gösteriyoruz. TLS Sertifikası’nı Parola seçip bilgilerimizi giriyoruz.
• KDE ağ yöneticisinde İçeri Aktar fonksiyonu yok, mecbur elle gireceğiz bilgileri,Bağlantı Tipi: Parola, seçip CA dosyası, Kullanıcı adı/Parola bilgilerini giriyoruz, gerekiyorsa LZO ve TAP da seçiyoruz.
• Ayarları kaydediyoruz ve OpenVPN’imiz hazır olmuş olmalı.

Yöntemi anlattım ama bende biraz sorunluydu bu, sizde de sıkıntılar olursa Google’a başvurmanız gerekecek.

N900/Maemo 5 üzerinde:

• Depodan openvpn ve openvpn-applet paketlerini kuruyoruz.
• Şimdi bilgi ekranına OpenVPN kutusu gelmiş olmalı, o kutuya dokunuyoruz.
• Manage Connections’u seçiyoruz.
• New diyoruz, gelen ekranda bize sorulan dosya/bilgileri gösteriyoruz.
• Tamamlanmış olmalı, şimdi Connect to … yazan butonu kullanarak bağlantıyı kurabiliriz.
• Yukarıda OpenVPN simgesi çıkmış olmalı, şimdi whatismyip.com ‘dan kontrol edebiliriz.
• IP’miz de değiştiyse herşey tamamdır

İlgili Yazılar:

• 22 Ağustos Sansürünü Aşma Yolları
• Sansüre hayır (mı?)
• Kuzum siz Aptal mısınız ?
• Sansürlü Internet’in Geleceği
• GeForce 9600GT artık Linux destekli!

Bunu yapmak için düzenleyeceğimiz dosyanın adı /etc/rc.local başka yerlerde önce şuraya ekle, sonra buraya sembolik link yap vs. uzun anlatımlar var ancak bu işimizi görecektir.  Terminalden,

sudo nano /etc/rc.local

yapıyoruz. Karşımıza şöyle bir şey çıkacak:

#!/bin/sh -e
#
# rc.local
#
# This script is executed at the end of each multiuser runlevel.
# Make sure that the script will "exit 0" on success or any other
# value on error.
#
# In order to enable or disable this script just change the execution
# bits.
#
# By default this script does nothing.

exit 0

Burada exit’li kısmı silmeden, notlarla exit’in arasına çalışmasını istediğimiz komutları yazıyoruz, mesela benim durumumda bunlar şöyleydi:

g15daemon &
sleep 2
g15stats –interface eth1 -d &
g15status &
g15top &
g15terminal &
g15aiostats &

Her şey yolunda gittiyse bir sonraki açılışta komutlarımız, diğer “tüm boot komutları bitince” çalıştırılmaya başlayacak. Bunu GUI üzerinden neden yapmıyoruz dersek, çünkü böylece root şifresi de girmemiş oluyoruz, hem de grafik ekran açılmasa dahi bu komutlar çalışıyor.

İlgili Yazılar:

• Wine 0.9.41 Çıktı.
• The Matrix Windows’ta Olsaydı?
• Tamamen kilitlenmiş bir GNU Linux nasıl güvenle kapatılır?
• JDownloader Router Sıfırlama
• APT-GET in Windows daki kardeşi ; WIN-GET.

Hem aranelsurion.org ‘daki blogumun hem de meegoturkiye.org ‘un spam mesajlarla istila edilmesi üzerine bir çıkış yolu aradım ve kendimce en makul yollardan birini uyguladım. Spam botları artık eskisi gibi basitçe CAPTCHA numaralarıya atlatılamadığı gibi eski brute-force yöntemlerini de uygulamıyorlar, özellikle bazı spam ağlarıyla uğraşmak çaba gerektirebiliyor. Ben de hem Drupal hem WordPress’de şuan uyguladığım ve yeterli performansı sergileyen 2 yöntemi anlatmak istedim, elinizde daha iyi şeyler varsa duymak isterim tabii Diğer bir kaç yöntemden de bir kaç kelimeyle bahsettim ama kendim denemediğim için onları bu yazıda bulamayacaksınız.

WordPress

WordPress üzerinde spamla boğuşmak için yapabileceğiniz üç şey var. Birincisi elbette CAPTCHA. Bu yöntem sitenizi “bir süre” idare edecektir, ancak CAPTCHA metodları artık aktif bir koruma sağlayamadıklarından, kısa sürede spam botları CAPTCHA sisteminize alışacak ve yorum gönderebileceklerdir. Burada önemli olan sizin CAPTCHA’nızı tamamen çözmek de değil üstelik, belli bir başarı yüzdesine ulaştıklarında, bu %10 gibi küçük bir pay bile olsa 10 denemede bir yorumu sitenize geçirebilecekler demek oluyor. Bu yöntem geçici bir süre önlem olabilir ve basit botları savuşturmaya yetebilir, ancak saldırı yoğunlaştıkça başa çıkmanız mümkün olmayacak. Yine burada CAPTCHA kodlarının kalitesi de önemli, mesela ne kadar karmaşık ve farklı fontlar kullanıldığı, resimde ne kadar bozulma payı olduğu, başarıda rol oynayacaktır. Farklı bir yaklaşım olarak reCAPTCHA deneme şansınız da var.

İkinci yöntem, tarayıcı kontrolü yapmak. Bu durumda da, sitenizin yorum kısmını tamamen javascript kodları arkasına saklayabilirsiniz, bunu uzun bir süre boyunca botların geçmesi zor olacaktır. Ancak elbet bunun da üstesinden gelecekler, üstelik bu yöntemi kullanırsanız javascript desteklemeyen tarayıcılar (kaldıysa bu devirde şayet) sitenize yorum giremeyeceklerdir. Bunu bir tür “hack” gibi düşünebilirsiniz aslında. Yine benzer bir yöntem, CSS yoluyla gizli bir input kutusu koymak olabilir. Gerçek kullanıcılar bu kutuyu görmeyeceklerinden girdi yapmazlar ancak botlar bu engele takılacaklardır. Bunun yine sizi birkaç aydan fazla götürmesini beklemeyin elbette.

En etkin ve aşılması güç yöntem aslında hep gözümüzün önünde olan: Akismet. WordPress’in bu küçük eklentisini kullanmak tamamen ücretsiz ve alacağınız bir API anahtarıyla hemen entegre edebiliyorsunuz. Akismet 2 hafta içinde 109 spam engelledi, 1 kez spam olmayan yorumu spam zannetti. Tabii sizin cevaplarınızdan da öğreniyor Akismet, bunun dışında hiç bir hatası olmaması çok başarılı. Dezavantajı, bu yöntemi kullandığınızda sitenize gelen tüm yorumlar başka bir sunucuda kontrol edilecek demek oluyor, böyle şeylerden hazzetmiyor olabilirsiniz. Yine Akismet’in bazı spam işaretlediği yorumları işaretledikten sonra saatlerce panelde göstermeme gibi huyları olabiliyor bazen. Maksimum rahatlık için basit bir CAPTCHA ve Akismet’i beraber kullanabilirsiniz, bu yöntemi kullanmaya başladığımdan beri bir kez bile spam geçirmedim.

Spam konusunda başınız çok ağrıyorsa ve henüz yapmadıysanız, radikal bir çözüm olarak yorumları  moderasyona alabilirsiniz. Kişisel bloglarda moderasyon mantıklı bir iştir ancak kurumsal bloglarda bunu tercih etmemeniz gerekir.

Drupal

Drupal’de spam ile mücadele etmenin en kolay yolu CAPTCHA plugini. Bu eklentiyi ve Image Captcha’yı kurarsanız oldukça etkili korumalar yapabilirsiniz formlarınıza. Bu eklentinin avantajı çok çok çook kişiselleştirilebiliyor oluşu. Böylece sitenizin aldığı saldırı yoğunluğuna göre bir kapsam belirlemek mümkün, isterseniz kendiniz bile çözemeyeceğiniz CAPTCHA’lar yaratın, isterseniz bir hesap makinesinin bile okuyabileceği (abartıyorum tabii) basitlikte olsun.

Image Captcha’da henüz hiç aşılamayan ayarlarım şu şekilde, benzerini kullanarak kafanızı rahat ettirmeniz mümkün: 36pt font, wide character spacing, 7 haneli, 7 distortion, 3 noise, high text color, line noise açık. Bu ayarlarla ürettiğiniz on captcha kodunun dokuzu rahatça okunabilirken, botlar bu kodları neredeyse hiç bir şekilde geçemiyorlar.

CAPTCHA modülü için: http://drupal.org/project/captcha

WordPress’deki yöntemin bir benzeri Drupal için yok sanırım. Olsa da bu biraz son tercih olacak bir şey aslında, önünü alamadığınızda Akismet, Defensio gibi servislere başvurmak en mantıklısı. Drupal’in CAPTCHA modülü harikalar yaratıyor, ancak çok zor kodlar yaratmamaya çalışın ki hem kullanıcılarınız kafayı kırmasınlar, hem de çok fazla CPU yükü oluşturmasın kodlarınız.

İlgili Yazılar:

• Olmazsa Olmaz Drupal Eklentileri
• Devlet katleder!
• 1 Mayısta Alanlara..
• Projeler

Öncelikle DNS sunucularımızı her şeye rağmen değiştirelim. Zira bir çok site henüz IP-tabanlı engellenmiş değil, Google’da “dns değiştirme” olarak ararsanız yeterli kaynak bulabilirsiniz bu mevzuda. Ben DNS için 8.8.8.8′i (Google DNS) tercih ediyorum. GNU/Linux’ta DNS değiştirmek için /etc/resolv.conf‘u düzenlemelisiniz. Eğer bu dosya sürekli kendini tekrar eski ayarlara alıyorsa onun sorumlusu NetworkManager, bu durumda DNS ayarlarınızı buradan yapmanız gerekiyor, KDE’de bunun için knetworkmanager’i kullanabilirsiniz. DNS ayarları değiştirildikten sonra emin olmak için konsoldan bir kaç DNS-engelli siteye ping atın. Tarayıcınız duruma halen uyanmamış olabilir, mesela Firefox, genellikle DNS değişikliklerine geç uyanıyor. Bu durumda emin olmak için farklı bir tarayıcıyla deneyebilirsiniz.

DNS ayarlarımızı yaptıysak, şimdi elimizde 2 farklı yol var. İkisini birden ayarlamanız en güzeli, böylece hangisi size daha uygun geliyorsa onunla devam edersiniz. İlk yol Tor (The Onion Router) kullanmak. Tor ücretsiz bir servis ve gönüllü kullanıcıların yardımıyla yürütülüyor. İkinci yol ise SOCKS5 vekili kullanmak, bunun için SSH bağlantısına sahip yurtdışı lokasyonlu bir hostunuz olması gerekiyor, ben Dreamhost için anlatacağım. Kendi deneyimimde SOCKS5 yönteminin Tor’a göre genellikle daha hızlı, kolay ve sorunsuz olduğunu farkettim. Her iki yöntemde de hızınız bir miktar kayba uğrayacaktır, Tor bazen oldukça iyi performans gösterirken bazen de batırıyor, en garipsediğim durumsa seçtiği çıkış hostunun IPsi neyse YouTube’un ona göre bir dil seçmesi, haliyle bir giriyorsunuz Hollandaca, bir giriyorsunuz Rusça, Almanca oluyor.

FoxyProxy ve TorButton kurulumu

FoxyProxy hem Tor hem de SOCKS5 ile kullanılabiliyor ve şablon  sistemi başarılı, ayarlarımızı kolayca yapmamıza ve kullanmamıza yardımcı olacak bir Firefox eklentisi. https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/2464/ adresinden kurabilirsiniz. TorButton, Tor düşünülerek hazırlanmış bir eklenti, onun da SOCKS5 desteği var, ikisinin arasındaki fark FoxyProxy genel anlamda vekiller düşünülerek tasarlanmış bir eklentiyken, TorButton ise Tor düşünülerek tasarlanmış ve Tor onaylı bir eklenti. Onu da https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/2275 adresinden alabilirsiniz, ayarları yaptıktan sonra hangisiyle yola devam edeceğiniz ya da her ikisini de tutup tutmayacağınız size kalmış.

FoxyProxy’de isterseniz şablon sistemini kullanabilirsiniz. Bunun olayı şu; Vekil kullanmak istiyorsunuz ama her sitede olmasına gerek yok diyorsunuz, günlük girdiğiniz engellenmemiş sitelerde vekil kullanmak gereksiz yere hız kaybı olduğundan bu çok doğal, ama mesela iş YouTube’a girmek olduğunda da vekile geçmek istiyorsunuz. FoxyProxy üzerinden bunu bir filtre olarak atarsanız, http://www.youtube.com/* ‘a giden tüm istekler sizin istediğiniz bir şablondan geçilir, ancak diğer bağlantıları başka vekillerle/ya da vekilsiz olarak da kullanabilirsiniz, sürekli aç kapa yapmaya gerek kalmayacaktır. Filtrelere IP-tabanlı engellenen siteleri koyarak engellerin farkına bile varmadan gezinmeniz mümkün. Yine FoxyProxy’nin işinize yarayabilecek AutoAdd ve QuickAdd özelliklerini kullanmanız mümkün. QuickAdd ile, bir siteyi belirlediğiniz bir kısayolla filtreye ekleyebilirsiniz. Böylece her engelli sitede menüleri gezinmenize gerek kalmaz, AutoAdd ise belli bir içeriğe rastlandığında onu vekile eklemeye yarıyor. Mesela “Bu site mahkeme kararıyla engellenmiştir” kelimesini eklerseniz o sayfa her çıkacağı yerde sayfa yenilenir ve vekil devreye girer, ancak bunun performansa etkisi olabileceği söylendiğinden eğer sayfaların açılışında yavaşlık hissediyorsanız kapatmanız daha iyi.

TorButton’u kurduktan sonra kendinize göre ayarlamayı unutmamanız şart. Gerçi bu anlatımdaki yöntemde “Use the recommended proxy settings for my version of Firefox” ve “Use Polipo” işaretlemeniz yeterli olacaktır. Ancak “Security Settings” ayarlarını kendinize göre düzenlemezseniz TorButton ile video izleyemezsiniz, çünkü varsayılan olarak Flash gibi eklentiler Tor kullanılırken kapatılır. Bu ayarın yanındaki tiki kaldırmanız yeterli olacaktır.

Tor kullanımı

Tor’un en büyük avantajı herkesin kullanabilmesi. Eğer SSH bağlantısı yapabileceğiniz bir hostunuz yoksa SOCKS5 yöntemini kullanamayacaksınız. Tor kurulumuna başlayalım, bunun için X Terminal’de root haklarımızı kullanacağız:

sudo nano /etc/apt/sources.list

Açılan kısma en alta

http://deb.torproject.org/torproject.org karmic main

ekliyoruz. Eğer nano kullanamıyorsanız Kate, KWrite, GEdit ile /etc/apt/sources.list’i açıp benzer değişikliği yapmak mümkün.

Kaydedip kapattıktan sonra, X Terminal’de şu komutları veriyoruz:

gpg --keyserver keys.gnupg.net --recv 886DDD89
gpg --export A3C4F0F979CAA22CDBA8F512EE8CBC9E886DDD89 | sudo apt-key add -
sudo apt-get update
sudo apt-get install tor tor-geoipdb polipo
sudo nano /etc/polipo/config

Son komutu verdikten sonra metin düzenleyicimiz açılacak, Tor’un sitesindeki konfigürasyon dosyasının içeriğini bunun içeriğiyle değiştiriyoruz. Sonra şu komutları uyguluyoruz:

sudo killall polipo
/etc/init.d/polipo restart

Artık olmuş olmalı. TorButton ile Test yaptırarak deneyebiliriz. Eğer tor halen başlamamışsa konsoldan “tor” komutuyla başlatabiliriz. FoxyProxy üzerinden de Tor portunuzu ayarlayarak Tor kullanabilirsiniz. Tor’u sadece web tarayıcınızda kullanmak zorunda değilsiniz, kullandığınız herhangi bir yazılıma IP olarak 127.0.0.1′i ve portunuzu gösterirseniz Tor ile beraber çalışacaktır. Eğer önceden Privoxy’niz varsa onu kaldırmayı unutmayın, çakışmasın.

Dreamhost SOCKS5 kullanımı

Anlatacağım yöntem muhtemelen SSH tünelleme yapılabilen her hostta çalışacaktır, ancak ben yine de Dreamhost üzerinden gideceğim. Dreamhost ile görüştüm, ve kişisel amaçlar için SOCKS5 vekil kullanmanıza izin veriyor. Ancak sunucuya aşırı yük bindirdiğinize ya da herhangi bir şekilde zararlı olduğunuza karar verilirse durdurmanızı istiyorlar. Web vekiller kullanmaya (cgiproxy gibi) izin verilmiyor ancak Dreamhost eğer vekiliniz tamamen kişiselse ve yük bindirmiyorsa duruma göz yumabiliyor. Ben CgiProxy denemedim ve SOCKS5′in daha mantıklı olduğunu düşünüyorum. TOS kurallarına uymanın altın kuralı, vekilinizi başka kimseye kullandırmamak ve sunucuya yük bindirmemek.

Öncelikle hostumuza SSH izinli bir kullanıcı ekliyoruz. Bunu Dreamhost Panel’den yapabiliriz, böyle bir kullanıcı zaten varsa onu da kullanabiliriz. Sistemimizde PuTTY ve PLink kurulu olmalıdır. X Terminal’den şu komutu veriyoruz:

plink -N user@demo.dreamhost.com -pw password -D 127.0.0.1:1080

Burada user yerine kullanıcı adımız, demo.dreamhost.com yerine sunucu adresimiz, password yerine parolamız gelecek. Biz bu komutu verdikten sonra Using username “kullanıcıadı” gibi bir mesaj çıkmalı, bu çıktığında artık SOCKS5 bağlantımız tamam demektir. Şimdi FoxyProxy’den Vekiller’e, oradan “Yeni Vekil Ekle” ye giriyoruz, IP: 127.0.0.1, Port 1080 olarak girdikten sonra alttaki SOCKS Proxy? ‘e tik koyuyoruz ve SOCKS v5′i seçiyoruz. İsterseniz bu sırada en sağdaki tabı kullanarak URL Patterns’dan filtre ekleyebilirsiniz. Whitelist’e eklediğiniz sitelere girildiğinde vekil devreye girecek, Blacklist’e eklediklerinize girdiğinizde ise asla devreye girmeyecektir.

Her iki yöntemi de deneyip hangisinden memnun kaldıysanız onu tercih edebilirsiniz. Ya da unblockvpn.com gibi servislere yönelme şansınız da var. Ancak bilin ki bunlar bile sizi sonsuza kadar sansürden korumaya yetmeyecektir, o yüzden dışarı kaçış şansı bulduğunuza mutlu olmak yerine sansüre karşı olabildiğince tepki göstermeye çalışın. Paket-tabanlı engellemeler devreye girdiğinde ve kullanıcılara yaptırım (kota kısıtlaması, hız düşürtme, bağlantı kesme, hatta para/hapis cezası) uygulanmaya başlandığında bu sefer bunlar da sizi kurtarmaya yetmeyecektir. Ya da en temizi, kendinize yaşanır bir ülke bulun ve burada elinizde ne var ne yoksa oraya taşıyın ve arkanıza bakmayın.

İlgili Yazılar:

• 22 Ağustos Sansürünü Aşma Yolları
• YouTUBE’e web proxyler üzerinden bağlanmak
• Hosting Alanlar İçin: Dreamhost
• Stumbleupon, Musicovery ve Foxyproxy
• Taşındım (:

Bir kaç gün önce Dungeons & Dragons Online’a başladım, bahsetmişken, MMORPG meraklıları bu oyunu denesinler, kendine ait hoş bir tarzı var ve artık free2play. Oyunu açtıktan ilk yarım saat sonra monitörlerim, sinyali kaybettiğine dair bir mesaj gösterek bekleme geçti ve rahatsız edici bir sesle baş başa kaldım, hiç bir şekilde sistemi yeniden başlatmanın ya da hayata döndürmenin bir yolu da olmadığından, hard reboot ettim. Bir GNU/Linux kullanıcısının, ya da genel anlamda bir yazılımcının en sevdiği şey yazılımı suçlamaktır, çünkü elimizi kirletmek istemeyiz. Özellikle bahsi geçen yazılım MS Windows ise işin zevki üç kat artar. Sistemi yeniden açıp yine Windows 7′yi boot ettim (evet, oyun oynamak için bir W7′m var, asmak lazım beni) ve inat gibi gidip aynı oyunu açtım ve kısa sürede benzer sorunla karşılaşınca, oyunu suçladım ve biraz C&C Red Alert III oynamaya başladım, benzer sorun burada da tekrarlanınca, önce son yüklediğim Creative Suite’i, sonra DirectX’i, Google’dan araştırmalarım sonucu ekran kartımın BIOS’unu bile suçladım. Geri yükleme noktası özelliğini kapatmış olmam da ayrı bir sinir bozucu durumdu.

Donanımsal bir sorun olamayacağına dair bu kesin yargıyı nereden kazandığımı bilmiyorum, ancak meraktan ve “acaba” diyerek GPU ısısını bir kontrol etmek istedim. Bu konuda size en yardımcı olacak uygulama Rivatuner, üstelik çok hoş bir G15 appleti var ve loglama da yapabiliyor. Rivatuner ile birlikte oyunu yeniden açtığımda ısının kısa sürede 120 dereceye ulaştığını dehşetle seyrettim, 130 dereceye ulaşınca aynı durum tekrar etti. Bu noktada önemli şey şu: eğer bilgisayarınız kafasına göre ekrana gelen görüntüyü kesiyorsa ve durumu GPU’ya indirgemeyi başardıysanız, sorun büyük ihtimalle donanımsaldır.  Sıcaklık konusunda ise, GPU kullanıldıkça ve uzun süreler için yük altında kaldıkça ısınır,  özellikle de uygulama sürekli olarak karta yükleniyorsa ısının oldukça yükselmesi kaçınılmazdır. Bir örnek için; Bu iki oyunda sorun yaşarken, karta dengeli olarak yüklenen Blur saatlerce hiç sorunsuz oynadı ve 2D uygulamaların hiç birinde sorun yaşamadım, çünkü ısı bir anda 130 dereceyi vurmaz, altına çakmak falan tutmazsanız şayet. Kademeli olarak tırmanır. Her kartın fail-safe sıcaklık sınırı vardır, 9600GT için bu 130 dereceydi ve bu sınıra ulaşırsanız GPU kendini kapatır, sizi de dımdızlak ortada bırakır, sistemi döndüremezsiniz. (En azından MS Windows’da. GNU/Linux’da o kadar ısındıramadım) Bilgisayar aşırı ısınmaya başladığı zaman, ağır  yük altında muhtemelen ilk pes edecek bileşen GPU’dur, zirâ ağır grafik yükler bindirdiğinizde sıcaklığı kontrol etmesi zorlaşır, özellikle stok fanlar söz konusu olduğunda bu durum belirgin olur.

Sorunu tespit etmek çok önemli. Bu noktada artık derdimin ısı olduğunu anlamıştım, ancak emin olmak da gerekiyordu bazı şeylerden. Bunun için FurMark en uygun uygulama diyebilirim. FurMark kısaca, ekranda tüylü bir şekil döndürerek kartınızın canına okuyacak derecede yükleniyor, yüklendikçe onu ısıtıyor ve bu sırada da ısıyı takip edebiliyorsunuz. FurMark’dan mantıklı bir sonuç almak için Stability modunda en az 15 dakika test yapmanız şart, çünkü kartınızın 30 saniyede maksimum ısıya ulaşması mantıklı değil. Eğer kart FurMark testi sırasında kendini kapatırsa anlayın ki onu aşırı yük altında kullanamayacaksınız, yani bu sorunu çözmeniz şart. Unutulmaması gereken FurMark’ın sentetik bir test olduğu, yani muhtemelen kartınıza 20 dakika boyunca %100 yüklenecek uygulamalar kullanmıyorsunuz, bu testte başarısız olan her bileşen, bir anda hiç bir uygulamayı açmamaya başlayacak diye bir kaide yok.

Elimizi kirletme vakti ne yazık ki geldi. Artık yazılım üzerinden bir şey yapamıyoruz, bu durumda kasayı açıp içeri bir göz atmanın faydası olacaktır. Benim kasam Raidmax Sagitta II, arkasında ve yanında, akrilik camın üzerinde birer adet 120mm’lik fan taşıyor. Kasayı açtığınızda dumb ve akıllı fanları görürsünüz, bunları ayırmak da kolay, eğer bir fan sanki tüm varlık amacı buymuşcasına salak gibi son devirde dönüyorsa dumb fandır, yani onun iplerini sisteme vermemişsinizdir, o her şekilde döner. Sistemdeki tüm fanları bir arada denemek için ekstra yazılımlar var ancak buna gerek yok, en güzeli reboot etmek. Sistem açılırken bütün fanları son devirde başlatacağı için, dönmediğini gördüğünüz ilk fan bozuk fandır. Bir fanın bozulması durumu ne kadar etkileyebilir diyorsanız, deneyim konuşuyor: çok çok çoook etkiliyor.  Fanlar, hepimizin bildiği şekilde, havayı üfler. Sadece içeri alıp dışarı vermez, yani bir kasayı komple açmak, ona bir fan takmaktan daha etkili bir soğutma yolu değildir. Burada yine kıyas yapmak için konuşursak;  Yüksüz durumda fan bozuk kasa kapalıyken 70 derece, Fan bozuk kasa açıkken 60 küsür derece, Fan çalışıyor ve kasa kapalıyken 50 küsür derecelerdeydi GPU’m, ve Yük altındayken, fan bozuk kasa kapalıyken 130′u buluyorduk, kasa açıkken 10 dakika içinde FurMark’da yine kaybediyorduk, ancak fan çalışır kasa kapalıyken 20 dakikalık testlerde bile GPU 120 derecenin üstüne çıkamadı. Bunun etkili bir soğutma olduğu elbette söylenemez ancak sistemi çalışır tutmaya fazlasıyla yetecektir. Kısaca, bir fanın bozulması, özellikle şu yaz günlerinde çok şeyi değiştirir, hatta odanın ısısı, kasayı ve fanları toz içinde bırakmanız bile bu noktada önemli şeylerdir.

Şimdi yapabileceğimiz iki şey var;  ya fanımızı tamir etmeye çalışacağız, ya da  yenisini alacağız. Tamir etmek istiyorsanız, öncelikle size makina yağı lazım, eğer motoru bozulduysa hiç şansınız yok bilesiniz, güç akışında bir problem olup olmadığını görmek için, eğer fanınız ışıksızsa -ışıklıysa zaten ışığı yanıyorsa güç tamam demek oluyor- bir süre çalışmadan sonra ısınıp ısınmadığına bakın. Isınıyorsa güç alıyordur. Yemeklik yağlar da iş görebiliyormuş ancak tavsiye edilmeyen bir yöntem. Bir enjektör yardımıyla bu yağı çekiyoruz, eğer enjektör yoksa da size bir şekilde o küçük deliğe yağ sıkmayı sağlayacak bir şeyler gerekecek. Sonra fanın üzerindeki etiketi söküyoruz, etiketin altında bir delik göreceksiniz, buraya yağ sıkmanız gerekiyor. Ayrıca kanatları da bir güzel yağlayıp temizliyorsunuz. Sonra sistemi başlatıyorsunuz, eğer fan çalışmıyorsa, bir cisim yardımıyla -parmağınızı kaptırmak istemeyebilirsiniz- kanatları ittiyorsunuz, bir süre bunu yaparak kendi kendine dönüp dönmediğini kontrol ediyorsunuz. Şans size gülerse, fan  yeniden önce düşük devirde, ardından eski gücünde yeniden dönmeye başlayacaktır.

Eğer yeni fan alacaksanız, kendi boyutunda almaya özen gösterin ki kasada -daha da kötüsü, camda- ona ayrı bir yer açma derdiniz olmasın, benim bu konuda tavsiyem, bilgisayarcılardaki 5 liralık fanları almayın, onların sağı solu, deviri, bugün çalışıp yarın ne yapacağı pek belli olmuyor. Overclock ürünlerini artık bütün mağazalar getiriyor sanırım ama, illa bir yere işaret etmek gerekirse, Sanalmarketim’den alabilirsiniz. THERMALTAKE’in oldukça hoş, efektli, yazı yazılabilir falan fanları var, daha az abartılı/masraflı fanlar da 10 ~ 15 lira gibi fiyatlara oluyor.

Bilgisayarınızın FurMark’dan geçmesi ve aşırı ısınmıyor olması da tam başarı anlamına gelmeyebilir. GPUnuzu uzun yıllar kullanacaksanız, önerilen ısının üstüne çıkmamaya çalışın. 9600GT için tehlike sınırı 130 derece iken, önerilen sınır 105 dereceydi. Yani aradaki 25 derece boyunca siz bir sorun hissetmezsiniz, ancak GPUnun ömrünü yiyor olursunuz. Bu yüzden yük altındaki sıcaklıkları mutlaka, mutlaka ve mutlaka bir yazılım yardımıyla kontrol etmeniz şart. Hiç bir çözüm bulunamadığı durumlarda stok fanları, bu iş için yapılmış özel soğutucularla değiştirebilirsiniz, bu fanlar 20 ~ 30 derece gibi müthiş farklar yaratabiliyor ki, bu da bir çok sorunu çözecektir.

İlgili Yazılar:

• Ubuntu üzerinde BIND9 DNS Kurulumu
• Hızla Yayılan Vista Özentiliği
• PTT E-Posta ile Kargo Takip Betiği
• RAID Türleri
• Windows’da Telnet Scripting Tool kullanımı ve CAR 854 betiği

• Advanced Forum. Drupal sitenizde Forumunuz varsa bu ve kardeş eklentileri de mutlaka olmalı. Drupal’in kendi forum modülünü geliştirmesi ve arayüzünü klasik forumlara benzetmesinin yanında, Author Pane gibi diğer eklentilerle uyum içinde çalışarak, kullanıcı kartları yaratabiliyor. Smileys eklentisiyle beraber kullanarak gülücük desteği sağlamak mümkün. User Titles ile kullanılırsa rütbeler eklenebilir.
• PrivateMsg. Kullanıcıların birbirleriyle özel mesajlaşmalarını sağlayan önemli bir eklenti. Bir topluluk sitesi için olmazsa olmaz.
• Pathauto. Otomatik olarak SEO-uyumlu bağlantılar yaratacaktır. Mesela; user/1 yerine kullanicilar/aranel-surion, ya da node/51 yerine icerik/icerigin-basligi-burada gibi bağlantılar yaratır.
• Twitter. Topluluk sitenize ait bir Twitter hesabı yaratmanızı, yeni içeriğin burada duyurulmasını sağlamanın yanı sıra, kullanıcıların kendi tweetlerini profillerine eklemesini, hatta biraz çalışmayla bir Twitter Gezegeni bile yaratabilmenizi sağlar.
• Image ve Image Assist. Kolayca resim ekleme, düzenleme ve hatta galeriler yaratmak için kullanabileceğiniz eklentiler. Bunun yerine IMCE de kullanabilirsiniz.
• Localization client. Sitenize eklediğiniz eklentilerin hepsi Türkçe desteklemeyebilir. Drupal’de gömülü olarak neden gelmediğini asla anlayamadığım, bu çok faydalı eklenti sayesinde görsel bir şekilde istediğiniz mesajı yerelleştirebilirsiniz.
• Panels ve Views. Drupal için çok, çok çok önemli iki eklenti. Bu eklentiler ve yan eklentileri sayesinde tamamen özelleştirilebilir Drupal sayfaları oluşturabilirsiniz. Mesela içeriği 3-tablolu göstermek, kullanıcı profil sayfalarını değiştirmek, içeriğin yerini değiştirmek,bölmek, diğer eklentilerden aldığınız verilerle kendi sayfalarınızı oluşturmak bunlardan bir kaçı. Sadece bir kaç dakika içinde Kullanıcı Listesi, Twitter Gezegeni, Galeri gibi sayfalar oluşturmanız mümkün.
• Printer-friendly pages. Adından da belli olduğu üzere yazıcı-dostu sayfalar oluşturmaya yarar. Bunun yanında, içeriği PDF olarak indirme ya da arkadaşla paylaşma gibi fonksiyonlar sunar.
• CAPTCHA. Formlarınızı robotlardan korumak için güvenlik kodları oluşturur. Bu kodların karmaşıklığını, fontlarını, nasıl çizileceği, hangi renkleri barındıracağı gibi ayarları kolayca yaparak kişiselleştirmeniz mümkün. Böylece kullanıcıya rahatsızlık vermekle robotları uzaklaştırmak arasındaki çizgiyi kendi istediğiniz şekilde tutturabilirsiniz. reCAPTCHA gibi servisleri de üstüne ekleyebiliyoruz.
• Tagadelic. Drupal etiketlerinizden bir etiket bulutu yapabilmenizi sağlayan kullanışlı bir eklenti. Bende hata vermişti ancak, WordPress’imde kullanmış olduğum Cumulus eklentisiyle beraber kullanıldığında Flash bulut da yaratabiliyor.
• UD Sidebar. Tamam tamam, buna olmazsa olmaz diyemeyiz. Ancak topluluk siteleri için işleri oldukça kolaylaştıracaktır. Ubuntu’nun sitesindeki 4lü sidebar bilgi butonlarına benzer butonlar yaratır.
• Userpoints. Kullanıcılarınıza puanlama sistemi sağlar. İçerik ekleyen, cevaplayan, giriş yapan vs. kullanıcılara otomatik olarak puan eklenmesi gibi özellikleri sağlar. User to User Points ile kullanılırsa kullanıcılar birbirlerine puan verebilirler.

Tabii ki bunlar sadece bir kaçı, Drupal Eklenti sayfasında bunlar gibi yüzlercesi var. Mesela Domain Access eklentisiyle kullaniciadi.siteniz.com ya da icerik-adi-buraya.siteniz.com gibi alt alanları yaratabilirken, False account ile multi hesapları yakalayabilir, hatta Misery ile bu yakaladığınız kullanıcılara işkence edebilirsiniz.

İlgili Yazılar:

• Drupal ve WordPress’de Spamla Mücadele
• Kesintiler, Kesintiler..
• “Linux Ölüyor” Safsatası
• Kopete için Pencere/Smiley Teması
• Firefox Eklentilerim

Garage sayfası: https://garage.maemo.org/projects/turkish-l10n/

Açıklama
Nokia N900′de kullanılan Maemo 5 işletim sistem arayüzünü Türkçe diline çeviren paket. Bu paket, Maemo 5 arayüzünün ve varsayılan olarak getirdiği paketlerin ve GTK2.0 ile Ovi Maps çevirilerini içerir. Üçüncü parti yazılım desteği sunmamaktadır. Yazılımını Türkçe paketiyle uyumlu şekilde Türkçe dilinde çıkartmak isteyen geliştiriciler, dil paketlerini şuraya yükleyebilirler:
/usr/share/locale/tr_CY/LC_MESSAGES/

Bu paket, Nokia tarafından dağıtılmamış uygulama çevirilerini içermez.

GNU/GPL lisanslıdır ve ücretsiz olarak dağıtılır. Hiç bir şekilde ticari amaçlarla kullanılamaz, yeniden satılamaz, izinsiz olarak ticari projelerde kullanılamaz, ürünle birlikte ekstra fonksiyon olarak pazarlanamaz.

UYARI
Paket henüz 0.1, yani ilk sürümündedir. Sadece iki adet Nokia N900 üzerinde denenmiştir, pakette yanlış, eksik veya hoş durmayan çeviriler bulunabilir, paket çalışmayabilir veya sisteme zarar verebilir. Hiç bir durumda sorumluluk kabul edilmeyecektir. Paket son kullanıcılar için değil, paketi test edip bulunan hataların geri bildirimini yapabilecek geliştiriciler için önerilmektedir.

Lütfen bu sürüm üzerinden yola çıkarak paketi eleştirmeye kalkışmayınız, henüz geliştirme aşamasından çıkılmış değildir. Hataları bildirirseniz bir sonraki sürümde-ya da inşada- düzeltebiliriz.

Bilinen Sorunlar
YÜKSEK ÖNCELİKLİ
[*] Paketle beraber Ovi Maps (Haritalar) çevirisi de geliyor, ancak Ovi Maps arayüzünde dil seçmeye olanak sağlayan bir opsiyon olmadığından bu uygulama Türkçe değil. Deneyemediğimiz için de çevirilerimizi kontrol edemedik. Bu opsiyon sunulduğunda Türkçe dili de kullanabiliriz.

DÜŞÜK ÖNCELİKLİ
[*] Başlarken (Get Started – osso-tutorial) uygulamasında çeviriler düzgün çalışmıyor. Bu uygulamayı ilk seferden sonra bir daha kullanmayacağınızdan çok önemli değil.
[*] X Terminal uygulamasının çevirisi yarım. Nokia bu uygulamanın 2 butonu için gerekli dosyaları sağlamamış.

Nasıl kurulur?
Bu paket iki şekilde kurulabilir:

a) Extras Devel deposundan alınarak:
Bu depoyu aktifleştirerek pakete ulaşabilirsiniz, şu şekilde:

b) Elle yükleyerek:
Bu biraz Xterm kullanımı gerektirecektir.

1. Paketi indirin, cihazınızın MyDocs klasörüne atın. PAKETIN BU KLASORDE OLDUĞUNA EMIN OLMALISINIZ.
2. Eğer rootsh paketine sahip değilseniz: App. Manager’i kullanarak bu paketi depolardan kurun.
3. X Terminal uygulamasını açın.
4. Uygulamayı kullanarak şu komutları verin:
root
cd /home/user/MyDocs
dpkg -i turkish_l10n_0.1_all.deb
5. Her şey tamamsa bir çıktı oluşmuş olmalı.
6. Şimdi X Terminal’den çıkın, App. Manager’i açın ve Uninstall bölümüne girin, orada Türk bayrağı simgeli “Turkish localization” paketi oluşmuş olmalıdır.
7. Buraya kadar olduysa paketi kurabilmişsiniz demektir.

8. Settings > Language & region’a girin, Turkish (Northern Cyprus)’u bulup, seçin. Eğer seçeneklerde görünmüyorsa, cihazı yeniden başlatıp tekrar buraya gelip bakın.
9. Seçtikten sonra sizden cihazı yeniden başlatmanızı isteyecektir, istemediyse de siz yeniden başlatın.
10. Türkçe olmuş olmalı =)

Güncelleme: Paketi Garage’dan kaldırdım, elle yüklemek yerine depodan almanız çok daha iyi bir yöntem. Paketin son sürümü ben bu güncellemeyi yazarken 0.2 idi, artabilir.

İlgili Yazılar:

• Blogum 3 yaşında!
• Taşındım (:
• Enemies of Turkey
• Maemo 5 (N900) artık Türkçe!
• Projeler.Aranelsurion.Org ve SVN

Maemo 5′i kurcaladınız ve favori uygulamanızı derlemenin hiç de fena bir fikir olmadığını mı düşünüyorsunuz? Sonuçta bu bir GNU/Linux cihazı! Öyle değil mi? Çok da mutlu edici olmayan haber şu ki, cihaz üzerinde bir şeyler derlemek seçebileceğiniz en eğlenceli, kolay veya anlamlı yol olmayabilir. Maemo 5 için geliştirme yapacaksanız, en mantıklı yol yayınlanmış SDKsını GNU/Linux sisteminizde çalıştırmak, gerekli şeyleri de onun üzerinde ayarlamak ve denemektir. Bu yazımda nasıl yapabileceğinizi anlatmaya çalıştım. Adım adım XMPlayer derleyeceğiz.

Öncelikle Maemo’da doğrudan derlemenin neden mantıklı yol ol(a)madığını açıklığa kavuşturmalıyız; Maemo 5, partisyonu boyutlandırmadığınız veya symlink kullanmadığınız sürece rootfs için yaklaşık 200 küsür megabyte alan bırakmıştır. 32 Gigabyte hafızanın içinde bu kadar az alan verilmesinin sebebiyse, performans sebebiyle-yani sanıyorum mantıklı tek sebebi bu olmalı- rootfs’in ayrı bir çipte bulunmasıdır. İşte bu boyut sınırlaması yüzünden, Maemo’da bazı GNU araçları da dahil olmak üzere “ortalama kullanıcı” ya hitap etmeyecek özellikler devredışı bırakılmış ya da varsayılan olarak sisteme entegre gelmemiştir. Bunlardan birinin de automake olduğunu söylersem, kabuğun da Bash değil Busybox olduğunu söyleyerek devam edersem sorunu anlayabilirsiniz.

Tabii ki Maemo için imkansız diye bir şey yok, ve kendiniz bash ve GNU araçlarını kurabilirsiniz, ancak bunu yapmak zaten kolayca dolan rootfs’i hızlıca dolduracaktır, ya da uzun süren bir symlink, ya da ayrı PATH belirleme gibi zahmetli işlerle uğraşmak zorunda kalacaksınız. Eğer tüm bunlara rağmen uğraşmak istiyorsanız, SDK deposunda gerekli uygulamaların ARMEL paketlerinin olduğunu söyleyebilirim, ancak biz bu yazıda o yolu kullanmayacağız. Ayrıca cihaza chroot yapmak da bir yol olabilir ancak  yine çok mantıklı sonuçlar beklememelisiniz.

Istediğimiz uygulamayı derleyemediğimize göre, ARMEL için derlemeyi yapacağımız bir platform gerekli. İşte SDK da bu noktada devreye giriyor. Scratchbox üzerinde Maemo 5′i “canlandırarak” ARMEL için gerekli derlemeleri yapabiliyoruz. Bu yazımda XMPlayer’ı derlemeyi göstereceğim, neden XMPlayer derseniz, extras-devel’de hali hazırda bulunan tek xm oynatıcısı MODSupport, ve medya oynatıcıyla gömülü olarak çalışmak konusunda ısrarcı. Bu da tüm cracktrolarınızın müziklerinizle aynı listeye girmesiyle, sayıca da çoklarsa medya veritabanını yavaşlattıkça yavaşlatan bir durum oluşturuyoe ne yazık ki. PCsinde bile müzik oynatıcısıyla XM oynatıcısı ayrı olan biri olarak, XMPlayer bir hayat kurtarıcı. Dikkat etmeniz gereken, XM yerine başka bir şey derlediğinizde, derlediğiniz uygulamanın mutlaka ama mutlaka /opt/ yolunu kullanmasını garantiye almanızdır. Aksi durumda rootfs’i hızlıca doldurur ve sorun yaşarsınız.

Ben SDKyı hazırladıktan 24 saat bile  geçmeden kurucunun GUIli halini Wiki’de gördüm, eğer onu kullanmak isterseniz bağlantısı şöyle: http://wiki.maemo.org/Documentation/Maemo5_Final_Installation. Biz elle kurulum yapacağız. Öncelikle ihtiyacımız olan dosyaları indirmeliyiz:

$ wget http://repository.maemo.org/stable/5.0/maemo-scratchbox-install_5.0.sh http://repository.maemo.org/stable/5.0/maemo-sdk-install_5.0.sh

Indirdikten sonra, betiği çalıştırılabilir işaretlememiz gerekiyor, bunun için de:

$ chmod a+x ./maemo-scratchbox-install_5.0.sh  ./maemo-sdk-install_5.0.sh

Şimdi scratchbox’u kurabiliriz, bunun için:

$ sudo ./maemo-scratchbox-install_5.0.sh -u KULLANICIADINIZ

Bu işlem başladığında 400 megabyte kadar bir veri indirilecektir. Scratchbox, eğer parametrelerde değişiklik yapılmadıysa kendini kök klasörde /scratchbox dizinine yükleyecektir.

Şimdi sbox adında  bir grup oluşturmalıyız.

$ newgrp sbox

Eğer bu gruba üyeler eklemek istiyorsanız, “useradd -G sbox kullanıcıadı” komutunu deneyebilirsiniz. Şimdi Scratchbox’un üzerine SDKmızı giydiriyoruz:

$ ./maemo-sdk-install_5.0.sh

Varsayılan olarak gelen seçenek işe yarıyor, Minimal + Runtime olması yeterli. Bir sürü paket indirip kuracak. Bu paketlerin hiç biri aslında kurulmadığından heyecan yapmayın, şuan aslında tamamen “başka bir dünyada” kurulum yapmış oluyoruz. Artık başlayabiliriz:

$ /scratchbox/login

Karşımıza şöyle bir çıktı gelmiş olmalı:

Welcome to Scratchbox, the cross-compilation toolkit!

Use ‘sb-menu’ to change your compilation target.
See /scratchbox/doc/ for documentation.

[sbox-FREMANTLE_ARMEL: ~] >

Eğer burada ARMEL yerine X86 yazıyorsa, sb-conf select FREMANTLE_ARMEL komutu işimizi görecektir. Buradaki dosyalara, /scratchbox/users/kullanıcıadı/home/kullanıcıadı konumundan ulaşabiliriz. Buraya SourceForge’dan xmp3.0.0′ı indirip kopyalıyoruz. Ardından tek yapmamız gereken şey, size oldukça tanıdık gelecek:

chmod +x configure

./configure

make

Sonuçta oluşan xmp isimli binary dosyası ARMEL için derlenmiş olacaktır, tek yapmamız gereken bunu almak ve N900′e yüklemek, ve ta daa, orada da aynı şekilde çalışıyor olacak. Tek farkı, dosyayı MyDocs’da değil, /home/user’a alıp orada çalıştırmalıyız, zirâ MyDocs no-exec şeklinde mount edildiğinden dosya çalıştıramazsınız. Yani basitçe diyebiliriz ki:

mv xmp /home/user

chmod +x xmp

./xmp -l /home/user/MyDocs/xmuziklerininolduguyer/CooLBiRGRuPISMI\ -\ Parca.xm

Elbette SDKnın tüm gücü basit bir mimari oyunu değil, bu sadece çok basit bir faydasını görmek içindi. SDKya Nokia ikili dosyalarını kurduktan sonra, burada geliştirme, paketleme, yerelleştirme yapmanız, hatta arabirimi kurcalamanız mümkün. Maemo SDKsı, Fremantle’ı olan çocukların takıldığı bir kum havuzu gibi.

$ chmod a+x ./maemo-scratchbox-install_5.0.sh  ./maemo-sdk-install_5.0.sh

İlgili Yazılar:

• Maemo 5 (N900) artık Türkçe!
• MeeGo Türkiye
• Maemo, Moblin ve MeeGo
• Wine 0.9.41 Çıktı.
• Taşındım (:

Karakterinize ilk şeklini vermek – Freebieler:

Eğer oyuna yeni başladıysanız, karakteriniz gerçekten ÇOK kötü görünüyordur ve Inventory (Inv. Envanter) nizde doğru düzgün hiç bir şey yoktur. Cebinizde para da olmadığını düşünürsek, kabul edilebilir ölçülere gelebilmek için ilk yapmanız gereken freebie storeları aramak olmalı. Freebie’ler, ücretsiz olarak dağıtılan eski ya da deneme amaçlı üretilmiş eşyalardır. Yüksek bir kalitesi olmasa da sizi kabul edilebilir bir görünüme ulaştırmanın en kısa yolu budur. Bu storelara ulaşabilmek için Search menüsünden freebie yazmanız, ya da Türkiye veya Vestel adalarına gitmeniz yeterli olacaktır, buralarda ücretsiz eşyalar bulabilirsiniz.

NEDEN Second Life’da kolay para kazanamayacaksınız?

Oyuna başladıktan bir süre sonra, diğer MMORPGlere benzemeyen bir şekilde, bu dünyada para kazanamadığınızı farkedeceksiniz. Bunun yegane sebebi Second Life’ın bir oyundan fazlası olması ve kendi ekonomisini barındırmasıdır. 1000 L$ , yaklaşık olarak 4 amerikan dolarına eşittir ve bu da demek oluyor ki, size verilen her bir L$ birilerinin gerçekten de cebinden çıkmaktadır. Bu oyunda kısa yoldan, farm yaparak ya da başka şekilde para kazanmayı unutabilirsiniz. Second Life size ödediği her doların karşılığını alacaktır. SL dünyasının bu acımasızlığını, akıllıca taktiklerle avantaja çevirmeniz, hatta SL’i iş edinmeniz bile mümkün. Linden doları gerçek paraya çevrilebildiğinden, iyi satış yapan bir kaç mağazanız olması, size devamlı para kazandıran bir gelir kapısı sağlar. Ancak bunun çok kolay olmadığını, ilk günlerinizde bulaşmanızın da gereksiz yere para kaybetmenize neden olacağını bilmelisiniz.

Para kazanma yolları

Ve evet, asıl konumuza geldik. Second Life’da para kazanmak için bir çok formül mevcuttur, ve yeterince sabırlıysanız size L$ olarak geri dönecektir.

1) Para satın almak: Tabii ki en kolay formül budur. Sağ üst köşedeki L$ butonuna basarak, 4 USD = 1000 L$ kuruna göre istediğiniz kadar L$ alabilir, Paypal veya kredi kartı üzerinden ödeyebilirsiniz. Bu parayı oyun içinde istediğiniz gibi harcamanız mümkündür. Bazı oyuncular bunu çok mantıklı, bazılarıysa ücretsiz bir dünyaya para verildiği için çok saçma olduğunu düşünür.  Bir başka yolu da Premium hesap almaktır, Premium hesaplar 1000 L$ hediye ve haftalık 300 L$ ekstra ödeme yaparlar. SLde bir süre bu sizi idare edebilir ancak bulabileceğiniz muhtemelen en kötü iş bile size bundan fazlasını kazandırır.

2) Camping: Bazı mekanlarda, 10 dakikası 2 – 3 L$ gibi ödemeler yapılır. Buralarda çalışmak için herhangi bir vasıf, hatta patronla tanışmanız bile gerekmez. Siz oturduğunuzda size belli sürelerle ufak paralar ödeyen sandalyeler, yerleri sildiren animasyonlar, dans ettiren standlar gibi farklı şekillerde karşınıza çıkabilir ve sadece orada bulunmanız, parayı almanız için yeterlidir. Ancak, bu işten o kadar az kazanırsınız ki, ortalama bir cekete vereceğiniz para 400 Linden olsa, o parayı toplayana kadar sabah akşam online olarak günler geçirmek gerekebilir. Üstelik bu yöntemle uğraşacağınıza bir eve temizliğe bile gitseniz, iş sonunda aldığınız parayla sağlam bir SL bütçesine sahip olursunuz.  Kısacası bu yöntem pek sağlıklı olmadığı gibi genellikle oyundan soğutmaktan başka işe yaramaz.

3) E2L ve MetaRL: Earn2Life ve MetaRL, fazla uğraşmadan oyun içinde size yetecek parayı sağlarlar. İkisinin çalışma mantığı da genel anlamda surveylere dayalıdır. Earn2Life eklentisini tarayıcınıza yükledikten sonra, tamamladığınız her görevden belli bir para kazanırsınız. E2L,  Pay4Picks servisiyle profilinize süreli olarak belli Pickler (favori mekanlar) eklemeniz karşılığında da size para öder, ancak parayı aldıktan sonra süre bitmeden önce picki silerseniz ceza alırsınız. Bir başka servisi de, mekanlarda gezme karşılığı para ödeyen E2L HUD dur. Bu HUD açıkken, size gitmenizi söylediği mekanlara gidip, oralarda bir kaç dakika gezinmeniz karşılığında size para öder. Bu paraların hepsi E2L hesabınızda saklanıp, ATM üzerinden SL hesabınıza geçirilir. Oyundaki sağlıklı para kazanma metodlarından biri budur. Üstelik üyelik seviyeniz arttıkça kazancınızın da artacağını unutmayın.

4) Sanal Kumar: Kumar elbette sadece para kazanma değil, aynı zamanda para kaybetme yöntemidir. Eğer kendinize güveniyorsanız, bu yöntemi deneyebilirsiniz, ancak unutmayın ki kumar sanal olduğundan, kasa toplam kazandırdığından fazlasını asla kaybetmez ve her zaman hile yapma şansı vardır.

Hizmet sektöründe çalışmak

Bundan önceki saydıklarım sadece ek iş olarak alabileceğiniz ya da fazla kazandırmayacak yöntemlerdi. Second Life’da oyun içi olarak iyi miktarlar kazanmak istiyorsanız çalışmanız gereklidir. Second Life’da dansçı,eskort,host,destek çalışanı,dj,müdür gibi işler almanız mümkündür. SL’de erotik mekanlar büyük öneme sahip olduğundan bu sektörde de çalışabilirsiniz. Hostlar genellikle yeni gelen misafirleri karşılar, etkinlikler düzenler ve kalabalığın coşmasını sağlar. Destek çalışanları(helper olarak geçer) bazı adalarda görev alır ve yeni oyuncuların oyuna ısındırılması sırasında onlara yardımcı olur. Djler hemen her eğlence mekanında en az bir adet mevcuttur, müdürler ise genellikle büyük mağazaların, discoların düzenlenmesini sağlarlar.

Bu konuda iş bulmak için Türkiye adalarını ve Vestel adasını deneyebilirsiniz, çok yüksek beklentileri ve çok yüksek getirileri de olmayacaktır. Buralarda çalışırken sizden daha kıdemli oyuncularla tanışabilir, onlardan da yardım alabilir, hatta şanslıysanız size eşya göndermelerini sağlayabilirsiniz. SL’de hizmet sektörü oldukça geniştir ve her zaman sizin için de boş yer vardır.

Bilginizi satmak

Gerçek hayatta Tarih, dil öğretmenliği, Matematik gibi dersler veriyor ya da bu derslerde iyiyseniz, SL’de de bu iş için açılmış okullar mevcuttur. Buralarda öğretmenlik yapabilir, hatta özel ders verebilirsiniz. Öğretmenliğin dışında, danışmanlık yapmanız veya manualler yazıp satmanız da mümkündür. Eğer Second Life’da gezmeyi ve alışverişi seviyorsanız, tur rehberliği yapabilirsiniz.

Şovlar

SL’de büyük bir eğlence sektörü vardır ve bu konserleri ve yüksek katılımlı eventları da kapsar. Gerçek hayatta müzikle ilgileniyorsanız, SL’de DJ olabilir, ya da konser verebilirsiniz. Farklı etkinlikler düzenlemek size çokça gelir sağlayacağı gibi SL’de ününüzün çabucak yayılmasına yardımcı olur.

Sanal Emlak ve diğer arazi işleri

Arazi alıp, satabileceğiniz gibi, doğru arazinin doğru müşteriye ulaşmasına yardım edebilirsiniz. Second Life’ın ilk milyoneri olan Anshe Chung bir emlakçıdır. Arazi alım satımı olanaklarınız o kadar  geniş ki, bu aldığınız arazileri başkalarına parayla kiralayabilir, ya da kendinize özel bir ada bile satın alabilirsiniz. Ancak bu yöntem az da olsa sermaye gerektirmektedir. İşin anahtarı, önce bir araziyi almak, ardından ticari ve kişisel arazileri düzgün şekilde ayırmak ve belli bir nüfusa ulaşıldıktan sonra hızla kiraya vermek veya araziyi satmaktır.

Bir şeyler yaratmak

Second Life’da yetenekleriniz çok değerlidir ve hepsi paraya çevirilebilir. Hizmet sektöründen çok daha fazlasını, yaratıcılığınız ve yeteneklerinizle kazanabilirsiniz. Second Life’da sanatçı, fotoğrafçı gibi farklı meslekler ciddi gelirler elde edebilirken, IT alanındaki yetenekleriniz SL’de paha biçilmezdir. Çünkü Second Life, tüm kapsamlılığının yanında, aslında sıfırlar ve birlerdir ve yetenekli insanların dokunuşuna muhtaçtır. Yazımın en başında söylediğim şeyi bir kez daha hatırlatmak gerekirse, Second Life’da tüm içerikler kullanıcılar tarafından oluşturulur, diğer online oyunlardaki-SL’in halen bir oyun olduğunu düşünüyorsanız elbette- “+8 Protection Shield” gibi tepeden inme eşyalar SL’de yoktur. Bazı çalışma alanlarınız şunlar olabilir:

• 3D Modelleme: Farkettiğiniz üzere Second Life’da her şey ve herkes üç boyutludur. Hayal edebileceğiniz her şeyi; arabalar, bitkiler,evler,vücutlar, binalar, mobilyalar.. SL’de gördüğünüz hemen her şeyi SİZ yaratabilirsiniz ve yaptığınız iş mükemmel kalitede olmasa bile size gelir olarak dönecektir.
• Animasyonlar: SL karakteriniz eğer bir AO (Animation Override, ayrıca bir yazı yazarım belki bunun hakkında) kullanmıyorsa, kütük gibi hareket ediyordur. SL’de danslar, karakter hareketleri, uçma animasyonları gibi tüm hareketler değiştirilebilir ve kullanıcılar tarafından oluşturulur. Kendim de bir SL kullanıcısı olarak söylemeliyim ki, iyi AOlar oldukça tuzlu ve iyi animasyonların da fiyatı 200 L$(tek bir animasyon fiyatı bu) gibi rakamlardan başlamaktadır.
• Betikler: Programlama ve betik dillerine hakimseniz, LSL, yani SL’in betik dili de sizi çok zorlamayacaktır. SL’deki bir çok eşya interaktiftir ve onlarla sınırsız etkileşime girebilirsiniz, hareket eden robotlar, açılıp kapanan ışıklar, hareketi ve etkileşimi sağlayan hemen her şey betikler kullanarak oluşturulur. Programcılar sayesinde Second Life hareketli ve fonksiyonel tutulur.
• Photoshop: Kozmetik iyileştirmeler ve moda, Second Life’da gerçek hayattaki kadar önemlidir ve herkes iyi görünmeyi ister. Biraz photoshop bilgisi ve çalışmayla Second Life’da kıyafetler tasarlayabilir, textureler oluşturup satabilirsiniz. Bunlar basit bir 3 boyutlu objenin üzerini kaplayıp onlara hayat verecek olan şeylerdir.
• İnşa: Darmadağın bir sürü 3 boyutlu obje çok da işe yarar bir görüntü sergilemez. Gerçek hayattaki mimarlara insanların neden ihtiyacı varsa, sanal hayatta da inşacılara-builder- ihtiyaç her zaman vardır.

Kendi işinizi kurmak

Bu nispeten karmaşık ve üzerine sayfalarca yazılabilecek bir yol olduğundan, kısa tutmak istiyorum. Second Life’da eğer ortaya bir sermaye koyarsanız, kendi işinizi kurmanız mümkündür. Arazi alıp satmak, kendi mağazalarınız kurmak ve hatta kendi şirketinizin patronu, kendi bankanızın sahibi olmak mümkündür. Ancak bu, gerçek hayattaki kadar zor olmasa da, zor bir iştir ve batma şansı da çok yüksektir. Eğer başarılı olursanız SLde ciddi rakamlar kazanabilir ve bu parayla  gerçek hayatınızı idare edebilirsiniz.

Unutmamanız gereken şeyler

• Para gerçekten de o kadar önemli değildir. Para kazanmak için yapmaktan zevk almadığınız işlerle uğraşmak, en az gerçek hayattaki kadar sıkıcı bir iştir ve bir süre sonra SL deneyiminizi o kadar kötü etkiler ki, bu dünyadan ayrılırsınız. Bir işte köle olmak eğlence değildir. Bir işe başlarken, para kazanmak önceliğiniz olmamalıdır, zirâ hizmet işlerinde çalışmaktansa gerçek hayatta evlere temizliğe gitmek çok çok daha kârlıdır. Eğer bir işe başlayacaksanız, bunu deneyim kazanmak, arkadaş edinmek ve eğlenmek için yapın. SL devasa bir dünyadır ve ışınlanabildiğiniz için gezmesi de kolaydır, teleport olarak ilginizi çeken yerleri gezin ve keyfini çıkartın.
• Second Life sadece bir oyun değildir. SL wikisinde söylendiği gibi, SL’e oyun demek “Gökkuşağı kırmızıdır” demek gibidir, SL oyunlar içerir. Second Life’daki deneyim kazanma sistemi gerçek hayattakine benzer. Seviye atlamak ve daha hızlı build yapmanıza +5 veren eşyalar giymek yerine, gerçekten inşa yapar, ve gittikçe yaptığınız işte daha iyi olursunuz. Bu da size daha çok ve daha hızlı kazandırır.
• Üzücü ama, dolandırıcılığı meslek edinenler de vardır. ASLA bilmediğiniz kişi ve eşyalara yetki vermemeli, parolanızı hiç bir şartta paylaşmamalı ve “çabucak zengin olma” yöntemleri peşinde koşmamalısınız. Unutmayın ki gerçek olamayacak kadar iyiyse muhtemelen gerçek değildir.
• Second Life’da para her şey değildir. Binlerce yüksek kaliteli ve ücretsiz eşya mevcuttur. Hatta “ücretsiz” en fazla aranan kelimelerden biridir. Çok gezmek, size çok şey kazandırır. Eğer nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız başkalarından yardım istemekten çekinmeyin. Ücretsiz olarak eşya edinmenin bir yolu da beta testlere katılmaktır. Eğer bir mağaza ya da bağımsız geliştirici bir şeyler üretmiş ve deneyecek insanlar arıyorsa, üzerinizde denemesine izin verip eşyayı ücretsiz olarak alabilirsiniz.

Unuttuğum, eksik kalmış bir şeyler varsa tamamlamaktan çekinmeyin. SL’de para kazanmanın yolları sadece bunlar değildir, yeteneklerinizi paraya çevirmek her zaman mümkündür, çünkü SL açık uçlu bir dünyadır, adımınızı attığınız her yeni sanal toprak parçasında yeni imkanlar ve fırsatlar bulabilirsiniz.

İlgili Yazılar:

• Half Life 2 Combine vs Türk Polisi
• End of Life
• Life After People
• Life Instructions (Geç Kalmış 2012 Yazısı?)
• 2010 – Mutlu Yıllar..

• Bunun için öncelikle Telnet Scripting Tool adlı ücretsiz uygulamayı indirmelisiniz. Oldukça küçük bir uygulama ve Google’da on saniyelik bir aramayla edinebilirsiniz. Yine de ben sizin için bir doğrudan indirme bağlantısı buldum: İndirmek için tıklayın.
• Şimdi elimizde TST10.exe adında bir ikilik dosya olmalı. Bu dosyayla aynı klasörde bir de reboot.bat dosyası oluşturun. Ikilik dosyayı değil bunu kullanacağız.
• reboot.bat’un içine şu komutu yazın: “tst10.exe /r:reboot.txt /o:output.txt /m”
• Belki kendisi oluşturmayabilir diye klasörün içine reboot.txt ve output.txt adında iki dosya oluşturun. output.txt ile bir işimiz olmayacak, eğer işler istediğiniz gibi gitmezse bu dosyaya yaptığınız işlemin sonucu kaydediliyor olacak.

Şimdi reboot.txt’nin içini açıp, doldurmaya başlıyoruz. Kurallar basit, ilk sıraya IP numarası ve Port numarası gelecek. Ikinci satırdan itibaren beklenecek olan metni ve karşılık olarak gönderilecek metni gireceğiz. Bunu da WAIT ve SEND ile yapıyoruz. Enter tuşunun yerine de \m kullanacağız. Eğer herhangi bir scripting dili gördüyseniz hayatınızda, oldukça kolay gelecektir. Aşina olmayanlar için örnek teşkil etmesi açısından CNET CAR-854′ün betiğini kopyalıyorum:

192.168.1.1 23
WAIT “BusyBox on localhost login:”
SEND “root\m”
WAIT “Password:”
SEND “sifreniz\m”
WAIT “cli>”
SEND “enable\m”
WAIT “Password:”
SEND “Admin\m”
WAIT “cli#”
SEND “reboot\m”
WAIT “(y/n)”
SEND “y\m”
WAIT “X”
SEND “x”

Unutmayın ki aynı routera sahip olsanız da c/p yaparsanız çalışmayacaktır, çünkü WordPress tırnak işaretlerini bozuyor, yeniden yazmanız gerekli. Kendi betiğinizi de yukarıdakinden kopya çekerek kolaylıkla hazırlayabilirsiniz. Ardından reboot.bat dosyasını çalıştırdığınızda işlem gerçekleşecektir. Ardından bunu JDownloader’a önceki yazılarımda anlattığım şekilde eklerseniz otomatik olarak yeniden bağlanmasını sağlarsınız. En sondaki “WAIT X SEND x” kafanızı karıştırdıysa diye açıklayayım, aslında o doğru bir sentaks değil fakat bazı routerlar-mesela CAR854- komutları hemen verip kaçmanızdan hazzetmeyebiliyor, telnet bağlantısının açık tutulması için boş bir bekleme yaratmalısınız, Xlerin orada özel bir konumu yok, WAIT ahmetmehmethuseyin yazsanız  yine aynı amaca hizmet edecekti.

Kafanıza takılanlar olursa yorum göndermekten çekinmeyin.

İlgili Yazılar:

• CNET CAR854 Yeniden Başlatma Betiği
• GRUB ile Windows’da “Starting up…” takılması nasıl aşılır?
• Kadim Topraklar
• JDownloader Router Sıfırlama
• Logitech G15 için Sistem Bilgisi modülü